Lựa Chọn Môn Thể Thao Phù Hợp Cho Người Bị Hen Phế Quản

Xác định đúng đắn về cơn hen phế quản nguy kịch

SKĐS – Cơn hen phế quản nguy kịch, hay còn gọi là hen ác tính, là tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng, thường thể hiện qua triệu chứng khó thở dữ dội, không thể nói thành câu, lơ mơ, tím tái, nhịp thở chậm hoặc ngưng thở.

1. Tầm Quan Trọng Của Vận Động Đối Với Người Bị Hen Phế Quản

Bệnh hen phế quản là một bệnh viêm mãn tính của đường hô hấp, mà trong đó, phế quản trở nên nhạy cảm với nhiều yếu tố kích thích như không khí lạnh, dị nguyên hoặc hoạt động thể chất quá sức. Một số bệnh nhân có thể trải qua triệu chứng co thắt phế quản sau khi luyện tập (exercise-induced bronchoconstriction – EIB), thể hiện qua ho, khò khè, tức ngực hoặc khó thở trong hoặc sau khi hoạt động. Nhận Biết Nguyên Nhân và Cách Khắc Phục Tình Trạng Tê Bì Tay Khám Phá Lợi Ích Tuyệt Vời Của Quả Chôm Chôm Đối Với Sức…

Tuy nhiên, theo lời của bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy (nguyên bác sĩ đội tuyển bóng đá nam Quốc gia và U23 Việt Nam), điều này không có nghĩa là những người mắc hen cần phải từ bỏ hoạt động thể chất. Ngược lại, khi bệnh được quản lý một cách hiệu quả bằng thuốc, việc tập luyện thường xuyên có thể:

• Cải thiện sức bền của tim và phổi, phối hợp với khả năng gắng sức.
• Giảm triệu chứng khó thở trong cuộc sống hàng ngày.
• Tăng cường sức mạnh cho các cơ hô hấp cũng như các nhóm cơ toàn thân.
• Hỗ trợ kiểm soát trọng lượng, giảm nguy cơ béo phì, yếu tố có thể làm bệnh hen trở nên khó kiểm soát hơn.
• Nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm lo âu liên quan đến bệnh.

Nhấn mạnh rằng, mục tiêu điều trị hiện nay là giúp người bệnh có thể tham gia vào các hoạt động học tập, làm việc và thể chất gần như như những người khỏe mạnh.

Đặc biệt, Luật Phòng bệnh năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, xác định việc tăng cường hoạt động thể lực là một biện pháp phòng ngừa bệnh không lây nhiễm. Các tài liệu hướng dẫn thực hiện luật khuyến khích mọi người, bao gồm cả những người mắc bệnh mãn tính đã được quản lý, duy trì việc tập luyện phù hợp với sức khỏe của mình; ưu tiên các hình thức tập luyện an toàn và từng bước nâng cao thể lực dưới sự tư vấn của chuyên gia y tế khi cần thiết.

2. Những Môn Thể Thao Được Khuyến Khích Cho Người Mắc Hen

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy cho biết, không tồn tại một môn thể thao duy nhất phù hợp cho tất cả những người mắc hen phế quản. Lựa chọn môn thể thao thường phụ thuộc vào mức độ kiểm soát tình trạng bệnh, sức khỏe tổng quát và sở thích cá nhân. Tuy nhiên, một số môn thể thao thường được các chuyên gia khuyến nghị hơn cả:

• Đi bộ nhanh là một lựa chọn tuyệt vời cho nhiều người bệnh, vì nó dễ dàng điều chỉnh được cường độ, không gây gắng sức đột ngột và phù hợp với nhiều lứa tuổi.
• Đạp xe hoặc bơi lội cũng là những môn thể thao được khuyến khích bởi nhiều chuyên gia. Việc bơi trong môi trường ấm và ẩm tại bể bơi giúp hạn chế kích thích đường hô hấp cho một số người mắc. Tuy nhiên, nếu bể bơi có nồng độ clo quá cao và có thể gây kích ứng cho đường hô hấp, người bệnh nên cân nhắc chuyển sang môn thể thao khác.
• Các bài tập sức mạnh với tạ nhẹ, dây kháng lực hoặc trọng lượng cơ thể cũng mang lại nhiều lợi ích nếu được thực hiện với cường độ hợp lý và có thời gian nghỉ giữa các hiệp.

Đặc biệt, những môn thể thao yêu cầu gắng sức kéo dài và cường độ cao như chạy đường dài hoặc thi đấu trong môi trường lạnh, khô có thể dễ dàng gây co thắt phế quản hơn nếu như tình trạng hen chưa được kiểm soát tốt.

3. Cách Tập Luyện Để Giảm Thiểu Nguy Cơ Cơn Hen

Để giảm nguy cơ xuất hiện triệu chứng khi luyện tập, bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy khuyên rằng người bệnh nên:

• Thực hiện khởi động ít nhất 10-15 phút trước khi bắt đầu tập.
• Tăng dần cường độ, tránh gắng sức đột ngột.
• Không nên tập ở ngoài trời khi không khí quá lạnh, bị ô nhiễm hoặc nhiều phấn hoa nếu đây là yếu tố gây ra cơn hen.
• Uống đủ nước trong suốt quá trình tập luyện.
• Luôn mang theo thuốc cắt cơn dạng hít nếu được bác sĩ chỉ định.

Nếu bạn thường xuyên gặp triệu chứng ho, khò khè hoặc khó thở khi tập luyện, không nên tự ý ngừng hoạt động mà hãy thảo luận với bác sĩ để đánh giá lại mức độ kiểm soát hen và điều chỉnh liệu trình điều trị nếu cần.

4. Tham Gia Thể Thao Cường Độ Cao Có An Toàn Không?

Những người có bệnh hen phế quản được kiểm soát tốt vẫn có khả năng tham gia nhiều môn thể thao, bao gồm cả những hoạt động thi đấu chuyên nghiệp. Trên thực tế, không ít các vận động viên Olympic mắc hen vẫn đạt được thành công cao nhờ vào sự kiểm soát hiệu quả tình trạng bệnh của họ.

Điều quan trọng không phải là tránh các hoạt động thể chất mà là lựa chọn môn thể thao phù hợp, tuân thủ điều trị và nhận diện sớm các triệu chứng cảnh báo. Nếu trong quá trình tập luyện gặp phải khó thở nhiều, cảm giác đau ngực, hoặc khò khè không thuyên giảm sau khi sử dụng thuốc cắt cơn hoặc triệu chứng kéo dài, hãy dừng lại và tìm đến bệnh viện để được kiểm tra.

Có rất nhiều bài tập lý tưởng cho người bị hen phế quản như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội và các bài tập tăng cường sức mạnh với cường độ vừa phải. Khi tình trạng bệnh được quản lý tốt và tập luyện hợp lý, hoạt động thể chất không chỉ an toàn mà còn cải thiện chức năng hô hấp, sức khỏe tim mạch và chất lượng cuộc sống.

Xem thêm video đang được quan tâm: