Huyết Áp Ở Người Cao Tuổi: Cách Đo Đúng Và Những Điều Cần Lưu Ý

Thật sự nhiều người cao tuổi vẫn nghĩ rằng huyết áp cao là chuyện bình thường khi tuổi tác tăng lên, hoặc chỉ cần một lần đo có kết quả cao là đã mắc bệnh tăng huyết áp. Những quan niệm này không hoàn toàn chính xác. Việc đánh giá huyết áp ở người lớn tuổi cần dựa vào nhiều lần đo và phải được thực hiện đúng cách, cũng như xem xét tổng thể sức khỏe của từng cá nhân.

1. Huyết áp bình thường ở người cao tuổi là gì?

Huyết áp thường được phân thành hai chỉ số: huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương, ký hiệu bằng mmHg. Theo hướng dẫn của Hội tim mạch châu Âu – ESC 2024, tăng huyết áp được xác định khi huyết áp đo được tại phòng khám đạt ≥140/90 mmHg, còn đối với huyết áp tại nhà, ngưỡng này thấp hơn, khoảng ≥135/85 mmHg khi tính trung bình nhiều lần đo. Những Nhóm Người Có Nguy Cơ Cao Bị Bệnh Thận Mạn: Bạn Có… Ca Nhiễm Trùng Phổi Liên Quan Đến Kinh Nguyệt: Câu Chuyện…

Điều quan trọng là người cao tuổi không phải lúc nào cũng cần đạt một chỉ số cụ thể. Mục tiêu huyết áp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, tình trạng sức khỏe tim mạch, bệnh lý nền như bệnh thận hoặc tiểu đường, và khả năng dung nạp thuốc điều trị.

Thêm vào đó, người cao tuổi có thể gặp phải tình trạng tăng huyết áp tâm thu đơn độc, tức là huyết áp tâm thu cao trong khi huyết áp tâm trương không tăng. Đây là một hiện tượng tự nhiên do sự lão hóa của mạch máu.

Ngoài ra, huyết áp thấp cũng không phải điều tốt nếu khiến người bệnh cảm thấy chóng mặt, hoa mắt, hay có triệu chứng ngất xỉu.

2. Tại sao chỉ một lần đo không đủ?

Huyết áp thay đổi liên tục suốt cả ngày và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như cảm xúc, hoạt động thể chất, hoặc thói quen như uống cà phê và thuốc lá. Những thay đổi này có thể dẫn đến việc người cao tuổi không nên quá lo lắng khi chỉ một lần đo cho kết quả cao như 150/90 mmHg, đồng thời cũng không nên chủ quan nếu kết quả chỉ 120/70 mmHg.

Quan trọng hơn là xu hướng huyết áp qua thời gian, vì vậy việc theo dõi liên tục sẽ giúp có cái nhìn chính xác hơn về tình trạng sức khỏe.

3. Kỹ thuật đo huyết áp tại nhà

Để đảm bảo có kết quả đo huyết áp chính xác, người bệnh nên nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo, tránh các hoạt động mà có thể làm tăng huyết áp như thể dục, uống cà phê hay hút thuốc ngay trước đó. Khi đo, người được đo nên ngồi thẳng lưng, hai chân đặt trên mặt đất, không bắt chéo chân; cánh tay đặt ngang với tim. Trong lúc đo, người bệnh không nên nói chuyện.

Sử dụng máy đo huyết áp điện tử đã được kiểm định với vòng bít phù hợp là rất quan trọng. Tốt nhất là thực hiện đo 2 lần cách nhau khoảng 1 phút và ghi lại kết quả.

Nếu cần theo dõi huyết áp tại nhà, nên đo 2 lần vào buổi sáng và 2 lần vào buổi tối trong ít nhất 3 đến 7 ngày. Buổi sáng, đo trước khi ăn sáng và trước khi uống thuốc hạ huyết áp, và buổi tối, đo trước khi đi ngủ. Sau đó, bác sĩ sẽ xem xét giá trị trung bình để có đánh giá chính xác hơn.

4. Huyết áp tư thế và những lưu ý

Một vấn đề quan trọng đối với người cao tuổi là hạ huyết áp khi thay đổi tư thế, đặc biệt là khi đứng lên sau khi ngồi hoặc nằm lâu. Tình trạng này có thể dẫn đến chóng mặt hoặc ngất xỉu.

Vì vậy, những người có tiền sử cảm thấy chóng mặt khi đứng dậy, có lịch sử ngã, hoặc đang sử dụng thuốc hạ huyết áp nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể, có thể đo huyết áp ở cả tư thế nằm/sitting và đứng.

5. Khi nào cần tìm đến bác sĩ?

Người cao tuổi nên đến cơ sở y tế nếu huyết áp tại nhà thường xuyên ≥135/85 mmHg khi tính trung bình, và không nên tự ý điều chỉnh thuốc dựa trên một vài lần đo duy nhất. Nếu huyết áp thấp kèm theo các triệu chứng như chóng mặt, ngất xỉu hay mệt mỏi cũng cần được thăm khám.

Nếu xảy ra tình trạng huyết áp rất cao kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng như đau ngực, khó thở, hoặc yếu liệt, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức.