Khám Phá Sóng Khí Quyển Hình Thập Giác Mới Tại Cực Nam Sao Thổ

Gần đây, một nghiên cứu đăng tải trên Science Advances đã phát hiện một cấu trúc khí quyển hình thập giác đáng chú ý tại cực Nam của sao Thổ. Cấu trúc này tạo nên một sóng khí quyển hình thập giác, nổi bật giữa lớp mây amoniac đóng băng.

Sao Thổ, từ trước đến nay, nổi tiếng với cơn bão hình lục giác khổng lồ ở cực Bắc. Tuy nhiên, sự phát hiện này đã thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng thiên văn học toàn cầu, khẳng định rằng khí quyển của hành tinh này có sự phức tạp hơn nhiều so với những hiểu biết trước đây. Người Cha Anh Hùng và Niềm Đau Thương Trước Biến Cố Tại T…

Cấu trúc lục giác ở Bắc Cực của sao Thổ đã được các sứ mệnh Voyager công nhận từ những năm 1980, và cho đến bây giờ vẫn duy trì được độ ổn định qua thời gian. Việc tìm thấy sóng thập giác tại bán cầu Nam đã chứng minh rằng khí quyển của sao Thổ có nhiều điều thú vị hơn những gì mà con người đã khám phá.

Sóng khí quyển hình thập giác này có kích thước rất ấn tượng, với chiều rộng lên tới 167.820 km, trong đó mỗi cạnh kéo dài hơn 16.700 km. Kích thước này gấp nhiều lần so với sóng lục giác ở Bắc Cực, chỉ rộng khoảng 32.000 km.

Do trục nghiêng của sao Thổ, bán cầu Nam không thể nhìn thấy từ Trái Đất trong khoảng thời gian từ năm 2012 đến 2023. Hiện tượng khí quyển thập giác này được cho là đã âm thầm hình thành trong giai đoạn từ năm 2017 đến 2023.

Khi bán cầu này dần lộ ra dưới ánh sáng mặt trời, kính viễn vọng Hubble cùng một số đài quan sát trên Trái Đất đã bắt đầu ghi nhận những hình ảnh rõ nét về cấu trúc này.

Đáng chú ý, manh mối đầu tiên về sóng thập giác đến từ các nhà thiên văn học nghiệp dư. Hai nhà quan sát, Trevor Barry từ Australia và Jean-Paul Oger từ Pháp, đã chia sẻ những bức ảnh chụp qua kính viễn vọng của họ, chỉ ra một dải mây lượn sóng kỳ lạ ở cực Nam sao Thổ.

Dưới sự dẫn dắt của Tiến sĩ Agustín Sánchez-Lavega từ Đại học xứ Basque, nhóm nghiên cứu đã đối chiếu dữ liệu từ chương trình OPAL của kính viễn vọng Hubble và xác nhận rằng sóng thập giác đã bắt đầu hình thành vào năm 2023, với các đường nét rõ ràng hơn vào giai đoạn 2024-2025.

Không giống như cấu trúc lục giác ở Bắc Cực, giữ vị trí cố định tại vĩ độ 78,5 độ Bắc, cấu trúc 10 cạnh tại Nam Cực lại di chuyển liên tục về phía Đông với tốc độ khoảng 10 km/h, cưỡi trên một dòng khí quyển có tốc độ lên đến 420 km/h.

Các đỉnh của cấu trúc không cố định mà thay đổi theo chu kỳ khoảng 32 ngày, với sự biến động trong độ đậm nhạt giữa các cạnh, cho thấy đây là một sóng khí quyển năng động và đang trong quá trình phát triển.

Nhiều nhà khoa học đã đưa ra các giả thuyết để giải thích về sự hình thành sóng thập giác này. Tiến sĩ Sánchez-Lavega cho rằng hiện tượng này có thể do sự bất ổn trong dòng khí hoặc các sóng xung kích ở độ sâu hơn trong khí quyển.

Có một giả thuyết khác liên quan đến một xoáy bão áp cao lớn khoảng 4.000 km, được gọi là Vết Đỏ, nằm ngay phía Bắc của thập giác. Tuy nhiên, cho đến nay, các mô hình mô phỏng khí động học vẫn chưa thể tái tạo chính xác hình dạng của cấu trúc này.

Trong các năm tới, khi cực Nam trở nên gần gũi hơn với ánh sáng mặt trời, cộng đồng thiên văn sẽ tiếp tục theo dõi để xem sóng thập giác này có tiếp tục ổn định hay không. Sự phát hiện của cấu trúc này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hiện tượng khí quyển của sao Thổ, mà còn cung cấp những thông tin quý giá về động lực học của các hành tinh khí khổng lồ trong Hệ Mặt Trời.

Để tìm hiểu thêm về các hiện tượng kỳ lạ trong thiên văn, bạn có thể tham khảo bài viết về vụ sát hại gia đình bốn người tại Đồng Nai hoặc vụ cướp đêm tại Hải Phòng.