Sửa 5 luật y tế: Nhìn rõ mục tiêu giảm thủ tục và tăng phân cấp

Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa diễn ra, nơi Bộ Y tế trình bày một dự thảo sửa đổi nhằm tinh gọn khung pháp lý trong lĩnh vực y tế. Mục tiêu chung là giảm thủ tục hành chính, phân cấp thẩm quyền và điều chỉnh chức năng cơ quan quản lý sau việc sắp xếp bộ máy. Bài viết này giải thích từng điểm chính của đề xuất, phân tích ý nghĩa thực tiễn và nêu những điều cơ sở đào tạo, cơ sở khám chữa bệnh và người dân cần quan tâm.

1. Bối cảnh và nguyên tắc xây dựng dự thảo

Theo phần trình bày tại phiên họp, dự thảo được định hướng quanh bốn nhóm chính: triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; sắp xếp tổ chức bộ máy; phân cấp, phân quyền; và cắt giảm thủ tục hành chính cùng các điều kiện đầu tư, kinh doanh. Việc soạn thảo còn nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với văn bản liên quan.

2. Những thay đổi lớn trong Luật Trẻ em

Dự thảo đề xuất điều chỉnh thẩm quyền theo tinh thần Nghị định số 147/2025, đồng thời phân định lại trách nhiệm của một số bộ, ngành và chính quyền cơ sở cho phù hợp với chức năng, nhiệm vụ sau khi sắp xếp tổ chức. Một điểm nhấn khác là sửa đổi quy định liên quan đến phổ cập giáo dục mầm non để bảo đảm đồng bộ pháp luật, và loại bỏ những quy định về ngành, nghề kinh doanh dịch vụ bảo vệ trẻ em vốn đã bị bãi bỏ theo quy định mới.

3. Luật Người khuyết tật: tinh chỉnh quy trình xác định và trách nhiệm cơ quan

Bản dự thảo sửa Luật Người khuyết tật ở tám nội dung chính, trong đó có việc điều chỉnh thành phần của Hội đồng xác định mức độ khuyết tật và làm rõ trách nhiệm của Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành và UBND các cấp. Mục tiêu là đảm bảo chức năng, nhiệm vụ được phân công tương thích với tổ chức bộ máy mới và tránh chồng chéo khi thực thi.

4. Thay đổi quyền hạn trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh

Luật Khám bệnh, chữa bệnh được đề xuất sửa bảy nội dung. Một nội dung trọng tâm liên quan tới phân cấp, phân quyền trong việc cấp, gia hạn, điều chỉnh, đình chỉ và thu hồi giấy phép hành nghề — những thẩm quyền đã được phân chia theo Nghị định số 148/2025. Một số sửa đổi khác nhằm làm rõ cơ chế cấp phép hoạt động cho cơ sở khám chữa bệnh và trách nhiệm trong quy định giá dịch vụ khám chữa bệnh.

Đề xuất cũng hướng đến đơn giản hóa hồ sơ hành chính, giảm bớt thành phần hồ sơ khi đề nghị cấp lại giấy phép hoạt động, và linh hoạt hơn về hình thức tổ chức cơ sở khám chữa bệnh để phù hợp với thực tế quản lý và nhu cầu xã hội.

5. Luật Dược: thu gọn thủ tục hành nghề và cấp phép lưu hành

Với Luật Dược, dự thảo nêu 14 điểm sửa đổi. Trong đó, 10 mục tập trung vào cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến chứng chỉ hành nghề dược, hồ sơ đề nghị cấp hoặc điều chỉnh chứng chỉ và giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược. Đồng thời, dự thảo đề xuất sửa đổi khái niệm về sinh phẩm tham chiếu và sinh phẩm tương tự, điều chỉnh yêu cầu về dữ liệu lâm sàng và quy định tiêu chí miễn một số giai đoạn thử thuốc lâm sàng tại Việt Nam; đề xuất phân cấp thẩm quyền xác nhận nội dung quảng cáo thuốc để phù hợp thực tế quản lý.

Những điều chỉnh này sẽ tác động trực tiếp tới doanh nghiệp dược, nhà sản xuất, cũng như cơ quan quản lý trong quy trình cấp phép lưu hành và kiểm soát thông tin sản phẩm.

Vì những thay đổi liên quan đến quảng cáo và thông tin sản phẩm, độc giả quan tâm tới hướng dẫn về sản phẩm bổ sung có thể tham khảo nội dung chuyên sâu về Magie glycinate: khi cần bổ sung để hiểu rõ hơn về cách trình bày, thông tin an toàn và tương tác liên quan tới quảng cáo và ghi nhãn sản phẩm.

6. Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia: đơn giản hóa điều kiện kinh doanh

Ở lĩnh vực phòng, chống tác hại của rượu, bia, dự thảo đề xuất sửa ba nội dung với định hướng cắt giảm thủ tục hành chính và bãi bỏ một số quy định về ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Mục tiêu là giảm rào cản hành chính trong khi vẫn giữ khung quản lý nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng theo tinh thần chính sách được trình bày.

7. Quy trình rà soát, loại bỏ nội dung không phù hợp

Sau khi nhận ý kiến thẩm tra sơ bộ, cơ quan soạn thảo đã rà soát để loại bỏ những nội dung không thuộc bốn nhóm chính nêu trên và chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm tính tương thích với các luật liên quan và các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Việc này nhằm giảm sai lệch, chồng chéo trong áp dụng pháp luật giữa các ngành và địa phương.

8. Ảnh hưởng thực tế và những nhóm phải chuẩn bị

Các thay đổi sẽ có tác động khác nhau tùy nhóm đối tượng:

• Cơ sở khám chữa bệnh: cần theo dõi thay đổi về thủ tục cấp phép, hồ sơ đề nghị và quy định về hình thức tổ chức để điều chỉnh hoạt động và hồ sơ pháp lý.
• Ngành dược: doanh nghiệp và dược sĩ cần nắm quy định mới về chứng chỉ hành nghề, hồ sơ cấp phép và tiêu chí dữ liệu lâm sàng để chuẩn bị hồ sơ đăng ký, cũng như tuân thủ quy định quảng cáo.
• Người khuyết tật và trẻ em: các quy định về xác định mức độ khuyết tật, trách nhiệm hỗ trợ và việc phổ cập giáo dục mầm non sẽ ảnh hưởng tới dịch vụ công và chính sách địa phương.

Ngoài ra, những thay đổi về cấp phép hành nghề và yêu cầu năng lực làm phát sinh nhu cầu cho các chương trình đánh giá năng lực chuyên môn; độc giả quan tâm tới lộ trình tổ chức kiểm tra năng lực hành nghề có thể tham khảo tài liệu tổng hợp chi tiết về Kiểm tra năng lực hành nghề 2027: Lộ trình, nội dung và những điều các trường y và thí sinh cần chuẩn bị để biết thêm về hình thức thi và chuẩn bị cần thiết.

9. Yếu tố xã hội và tiếng nói của người dân

Một phần quan trọng của chính sách y tế là tác động lên gia đình và người bệnh. Những câu chuyện thực tế, chẳng hạn hành trình một gia đình đối mặt với đột quỵ, góp phần làm rõ nhu cầu chính sách về chăm sóc, phục hồi chức năng và hỗ trợ xã hội. Độc giả muốn đọc về kinh nghiệm thực tế trong bối cảnh gia đình đối phó với biến cố sức khỏe có thể tham khảo bài viết về Hành trình 26 tuổi đối mặt đột quỵ.

10. Những điều cần giám sát khi dự thảo trở thành luật

Khi các sửa đổi được thông qua, cần quan tâm tới cách thức thực thi tại địa phương: phân công thẩm quyền rõ ràng, hướng dẫn kỹ thuật cho cơ quan quản lý mới, thời hạn chuyển giao hồ sơ, và các quy trình chuyển tiếp cho cơ sở y tế, dược phẩm và dịch vụ xã hội. Việc ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết sẽ quyết định hiệu quả giảm tải thủ tục hay không.

Kết luận

Dự thảo sửa đổi năm luật trong lĩnh vực y tế hướng tới mục tiêu nhất quán: giảm thủ tục, sắp xếp bộ máy, phân cấp thẩm quyền, và cắt giảm điều kiện kinh doanh không phù hợp. Tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào cách thức triển khai, văn bản hướng dẫn và năng lực quản lý ở địa phương. Các bên liên quan — từ bệnh viện, hiệu thuốc, cơ sở đào tạo đến người dân — cần chủ động cập nhật và chuẩn bị để thích ứng khi các quy định mới được ban hành.

Hôm nay, Chính phủ trình UBTVQH sửa đổi 5 luật trong lĩnh vực y tế

SKĐS – UBTVQH xem xét sửa đổi 5 luật về trẻ em, người khuyết tật, khám chữa bệnh, dược và dân số tại Phiên họp thứ 6.