Có Nên Uống Omega-3 Hằng Ngày Để Kiểm Soát Mỡ Máu Cao?

Mỡ máu cao là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng mà nhiều người gặp phải, gây ra những lo ngại về sức khỏe tim mạch. Những ai từng nhận kết quả xét nghiệm không tốt thường tìm kiếm các phương pháp như viên dầu cá hay omega-3 với hy vọng cải thiện tình trạng này. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần sử dụng omega-3, và điều quan trọng là nắm rõ tình trạng rối loạn lipid máu của bản thân để quyết định đúng đắn.

1. Không phải mọi trường hợp mỡ máu cao đều cần uống omega-3

Mỡ máu cao không chỉ là một thuật ngữ chung mà còn bao gồm nhiều tình trạng khác nhau, chẳng hạn như:

• Tăng LDL-C (cholesterol xấu);
• Tăng triglycerid (TG);
• Giảm HDL-C (cholesterol tốt);
• Hoặc sự kết hợp của nhiều bất thường.

Theo thông tin từ Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), omega-3 chủ yếu có tác dụng giảm triglycerid, không phải giảm LDL cholesterol. Đây là điều mà nhiều người thường nhầm lẫn. Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy LDL cholesterol cao nhưng triglycerid lại bình thường, việc sử dụng viên dầu cá có thể không mang lại lợi ích đáng kể.

Mục tiêu điều trị cũng cần phải cá nhân hóa. Đối với những bệnh nhân có nguy cơ tim mạch cao, việc giảm LDL cholesterol vẫn là ưu tiên hàng đầu. Điều này có thể được thực hiện qua thay đổi lối sống và sử dụng thuốc statin khi cần thiết.

2. Omega-3 giúp giảm triglycerid như thế nào?

Omega-3 bao gồm ba loại acid béo chính:

• EPA (eicosapentaenoic acid);
• DHA (docosahexaenoic acid);
• ALA (alpha-linolenic acid).

Trong đó, EPA và DHA chủ yếu có trong các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi và cá trích, còn ALA thường có trong hạt lanh và hạt chia. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), omega-3 có khả năng làm giảm sản xuất triglycerid tại gan, đồng thời tăng đào thải triglycerid ra khỏi máu. Khi sử dụng omega-3 với liều lượng 4 g/ngày, triglycerid có thể giảm từ 20-30%, và ở một số trường hợp có mức triglycerid rất cao, con số này có thể trên 30%. Tuy nhiên, hiệu quả này chủ yếu thấy ở các chế phẩm omega-3 kê đơn chứ không phải các sản phẩm bổ sung thông thường.

Việc sử dụng omega-3 phụ thuộc vào loại rối loạn mỡ máu và chỉ định của bác sĩ. Ảnh AI.

3. Viên dầu cá bán ngoài thị trường có giống thuốc omega-3?

Nhiều người vẫn chưa phân biệt được giữa viên dầu cá và thuốc omega-3. Theo AHA, các sản phẩm bổ sung dầu cá không thể thay thế cho thuốc điều trị triglycerid. Đặc điểm của các sản phẩm này rất khác nhau về hàm lượng EPA và DHA, và quy trình kiểm soát chất lượng cũng không giống như thuốc kê đơn.

Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp (NCCIH) của NIH cũng nhấn mạnh sự khác biệt này. Do đó, người tiêu dùng không nên xem viên dầu cá là phương án thay thế cho việc điều trị y tế.

4. Những ai có thể được bác sĩ chỉ định bổ sung omega-3?

Các hướng dẫn y tế hiện nay không khuyến khích việc bổ sung omega-3 cho tất cả những người có tình trạng mỡ máu cao. Thông thường, omega-3 kê đơn chỉ được xem xét cho các trường hợp sau:

• Người có triglycerid rất cao (trên 500 mg/dL) để giảm nguy cơ viêm tụy cấp;
• Người có bệnh tim hoặc nguy cơ tim mạch cao, nếu tình trạng triglycerid vẫn chưa cải thiện dù đã dùng thuốc statin và thay đổi lối sống;
• Các trường hợp khác mà bác sĩ chuyên khoa đánh giá cần thiết.

Ngược lại, nếu chỉ có LDL cholesterol cao, người bệnh không nên tự ý dùng omega-3 thay thế cho thuốc điều trị cholesterol.

5. Nguồn omega-3 tốt nhất vẫn là thực phẩm

Nhiều tổ chức y tế khuyến cáo rằng cách tốt nhất để bổ sung omega-3 là từ chế độ ăn uống, thay vì từ thực phẩm chức năng. Theo NIH, một chế độ ăn với khoảng 225 g hải sản mỗi tuần (tương đương hai khẩu phần cá) có thể cung cấp khoảng 250 mg EPA và DHA mỗi ngày, đồng thời giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim.

Các thực phẩm giàu omega-3 nên được ưu tiên bao gồm:

• Cá: như cá hồi, cá thu, cá mòi;
• Hạt: như hạt chia, hạt lanh;
• Đậu nành.

6. Uống omega-3 mỗi ngày có an toàn?

Omega-3 từ thực phẩm được coi là an toàn cho hầu hết mọi người. Đối với các sản phẩm bổ sung, những tác dụng phụ thường nhẹ, như ợ mùi cá hoặc khó tiêu. Người dùng đang điều trị bằng thuốc chống đông nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng omega-3 với liều cao, vì có thể gây ra một số rủi ro.

Người bệnh cần lưu ý không nên tự ý tăng liều lượng, vì liều lượng điều trị thực sự trong các nghiên cứu thường cao hơn so với các viên dầu cá thông thường.

Dù omega-3 có vai trò nhất định trong việc giảm triglycerid, nhưng cách tốt nhất vẫn là duy trì lối sống lành mạnh. Người bệnh nên thực hiện các biện pháp như:

• Giữ cân nặng hợp lý;
• Giảm thiểu tiêu thụ chất béo bão hòa;
• Tăng cường rau xanh, trái cây;
• Ăn cá béo ít nhất hai lần mỗi tuần;
• Hạn chế uống rượu bia;
• Tập thể dục đều đặn;
• Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về thuốc điều trị.

Mời độc giả xem thêm:

Để tìm hiểu thêm về trách nhiệm của các hiệu trưởng trong việc ngăn chặn lạm thu và đảm bảo giáo dục bình đẳng, bạn có thể tham khảo bài viết Trách Nhiệm Của Hiệu Trưởng Trong Năm Học Mới.

Ngoài ra, để biết thêm thông tin về việc nâng tầm chăm sóc sức khỏe cho trẻ em khuyết tật tại Hà Tĩnh, mời bạn đọc bài viết Nâng Tầm Chăm Sóc Sức Khỏe cho Trẻ Em Khuyết Tật Tại Hà Tĩnh.

Cuối cùng, để hiểu rõ hơn về sự đổi mới trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ tại Bệnh viện Phụ sản TW, hãy xem bài viết Khởi Đầu Một Kỷ Nguyên Mới Tại Bệnh Viện Phụ Sản TW.