Đề Xuất Hợp Nhất Các Chương Trình Mục Tiêu Quốc Gia: Lợi Ích Và Thách Thức

Sáng ngày 14 tháng 8, trong phiên họp thứ 5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về việc hợp nhất bốn chương trình mục tiêu quốc gia thành một chương trình duy nhất. Đây là một bước đi quan trọng nhằm cải thiện hiệu quả quản lý và sử dụng ngân sách quốc gia.

Điều Chỉnh Cấu Trúc Và Phân Quyền Cho Địa Phương

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày tờ trình của Chính phủ, chỉ ra rằng việc xây dựng một chương trình mục tiêu quốc gia tổng thể sẽ cụ thể hóa các chủ trương đã được Bộ Chính trị phê duyệt. Theo những thông tin từ Bộ trưởng, Quốc hội khóa XV đã phê duyệt các chủ trương đầu tư cho bốn chương trình thông qua các Nghị quyết như Nghị quyết số 162/2024/QH15, 249/2025/QH15, 257/2025/QH15 và 262/2025/QH15.

Tuy nhiên, việc quản lý các chương trình này vẫn tồn tại nhiều vấn đề như nội dung bị trải rộng, văn bản hướng dẫn không rõ ràng, và sự giao thoa giữa các nhiệm vụ chưa được giải quyết triệt để. Tỷ lệ giải ngân từ ngân sách trung ương dự kiến chỉ đạt 76,8% vào cuối năm 2025, tương đương với hơn 135.000 tỷ đồng. Tới 31 tháng 7 năm 2026, tỷ lệ giải ngân cho vốn kéo dài vào năm 2026 chỉ đạt 23%.

Trong giai đoạn 2026-2030, tổng ngân sách trung ương dự kiến cho các chương trình này lên tới 362.725,657 tỷ đồng, cao hơn so với giai đoạn trước. Chính vì vậy, Chính phủ hướng tới việc cải thiện cơ chế quản lý nhằm giảm thiểu nguy cơ lãng phí và chậm giải ngân.

Đề xuất tên gọi mới cho chương trình này là “Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa – xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035”. Chương trình mới sẽ hợp nhất bốn chương trình hiện tại về văn hóa, giáo dục – đào tạo, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và phát triển vùng dân tộc cũng như miền núi. Riêng chương trình phòng, chống ma túy sẽ tiếp tục được thực hiện riêng do có những yêu cầu đặc thù về an ninh và trật tự xã hội.

Tổng vốn huy động dự kiến giai đoạn 2026-2030 sẽ là 808.558 tỷ đồng, trong đó 345.000 tỷ đồng từ ngân sách trung ương và khoảng 75% sẽ được chi cho vốn đầu tư công.

Đảm Bảo Quyền Lợi Của Người Dân Không Bị Gián Đoạn

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết trong việc tích hợp này, nhưng yêu cầu đảm bảo rằng yêu cầu pháp lý và quyền lợi của người hưởng lợi được bảo vệ chặt chẽ. Hội đồng Dân tộc nhấn mạnh rằng việc tích hợp cần phải thực chất, chứ không chỉ đơn thuần là việc đưa bốn chương trình vào một “vỏ” chung. Điều này là cần thiết để duy trì sự chú trọng đến các chính sách đặc thù cho các khu vực đồng bào dân tộc thiểu số và vùng miền núi.

Hội đồng cũng lưu ý rằng cơ quan thẩm tra phải phân biệt rõ giữa “trùng lặp” và “giao thoa”. Việc hỗ trợ đa chiều cho một hộ gia đình hoặc địa bàn không phải là trùng lặp, mà là một cách tiếp cận tổng thể.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc cũng yêu cầu làm rõ các cơ sở xác định tổng vốn 808.558 tỷ đồng, cùng với việc xử lý dứt điểm các khoản vốn kéo dài đến năm 2026 đang bị giải ngân chậm. Ngoài ra, việc áp dụng tỷ lệ 75% cho vốn đầu tư công và 25% cho kinh phí thường xuyên cần được xem xét lại để đảm bảo nguồn lực cho các chính sách đặc thù và hỗ trợ sinh kế.

Để tìm hiểu thêm về các vấn đề liên quan đến chính sách và an ninh xã hội, bạn có thể tham khảo bài viết về tình trạng sử dụng ma túy trong trả lương công nhân xây dựng. Điều này góp phần vào bức tranh toàn cảnh về chính sách xã hội hiện hành.

Chúng ta cũng không thể bỏ qua những vấn đề khác như an ninh và trật tự xã hội liên quan đến cuộc truy đuổi kẻ trộm chó, cho thấy sự phức tạp của các chính sách an ninh hiện nay. Bên cạnh đó, các dự án hạ tầng như Công Trường Vành Đai 1 Hoàng Cầu – Voi Phục cũng là một phần quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội đất nước.