Sự Thật Về Việc Sử Dụng Bút Tiêm Giảm Cân: Nguy Cơ Tiềm Ẩn và Lời Khuyên

Sở Y tế Hà Nội đã đưa ra yêu cầu kiểm tra đối với các bút tiêm giảm cân không rõ nguồn gốc đang tràn lan trên thị trường

SKĐS – Trước tình trạng bút tiêm giảm cân không rõ nguồn gốc được rao bán tràn lan trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử, Sở Y tế Hà Nội đề nghị các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, kiểm tra, xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm.

Gần đây, việc mua bán các sản phẩm bút tiêm giảm cân thông qua mạng xã hội đã trở nên phổ biến. Nhiều người, ngay cả khi không bị thừa cân, cũng tìm cách giảm vài kg hoặc thu nhỏ vòng eo bằng cách tự tiêm thuốc theo hướng dẫn từ người bán hoặc các video trên mạng. Cách Bổ Sung Omega-3 Cho Người Ăn Chay: Những Lựa Chọn Hợ… Khám Phá Berberin: Liệu Có Thực Sự Là Ozempic Tự Nhiên? Động Đất Liên Tiếp Tại Quảng Ngãi: Những Diễn Biến Đáng C…

Điều quan trọng cần lưu ý là thuốc được cấp phép bởi cơ quan chức năng không có nghĩa là ai cũng có thể tự ý mua và sử dụng. Semaglutide và tirzepatide là những loại thuốc kê đơn tác động lên cảm giác đói và quá trình chuyển hóa. Quy trình cấp phép chỉ đảm bảo rằng thuốc đã được kiểm nghiệm và xác nhận an toàn cho các chỉ định, đối tượng và điều kiện sử dụng cụ thể.

1. Nguy cơ từ thuốc không rõ nguồn gốc

Một trong những nguy cơ lớn nhất khi mua thuốc qua các kênh không chính thống là khó xác định chất lượng của sản phẩm. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã cảnh báo về các sản phẩm semaglutide giả mạo được phát hiện ở nhiều quốc gia. Thuốc giả có thể không chứa hoạt chất hoặc chứa sai hàm lượng, tạp chất hoặc hoạt chất khác với thông tin trên nhãn. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cũng đã đưa ra cảnh báo về các sản phẩm semaglutide và tirzepatide giả mạo hoặc không đạt tiêu chuẩn trong chuỗi cung ứng.

Đối với thuốc tiêm, bên cạnh hoạt chất, nồng độ, điều kiện sản xuất, bảo quản và độ vô khuẩn cũng cần được đảm bảo. Một sản phẩm không được kiểm soát chất lượng có thể gây ra nhiều rủi ro ngay từ mũi tiêm.

2. Tự tăng liều có thể gây biến cố

Ngay cả khi sử dụng đúng hoạt chất, việc tự ý điều chỉnh liều lượng vẫn có thể gây hại. Semaglutide và tirzepatide thường được bắt đầu với liều thấp và tăng dần dựa trên phản ứng của cơ thể. Tự tăng liều với mong muốn có kết quả nhanh chóng có thể dẫn đến các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn.

FDA đã ghi nhận hàng loạt trường hợp sai liều khi sử dụng semaglutide pha chế, trong đó có người dùng liều lượng cao hơn nhiều so với quy định. Những sai lầm này có thể xảy ra do nhầm lẫn giữa mg, ml hoặc “units”, hiểu sai nồng độ hoặc sử dụng dụng cụ tiêm không phù hợp. Hậu quả có thể bao gồm: buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, mất nước và thậm chí phải nhập viện.

Đến tháng 5/2026, FDA đã tiếp nhận hàng trăm báo cáo về những biến cố liên quan đến các sản phẩm semaglutide và tirzepatide không đạt tiêu chuẩn. Mặc dù những báo cáo này không chứng minh mọi biến cố đều do thuốc gây ra, nhưng cho thấy việc sử dụng các sản phẩm không kiểm soát chất lượng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

3. Không nên xem nhẹ tác dụng phụ tiêu hóa khi dùng bút tiêm giảm cân

Các tác dụng phụ như buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, táo bón và đầy bụng là những điều thường gặp khi sử dụng nhóm thuốc này. Nếu tình trạng nôn hoặc tiêu chảy kéo dài, người dùng có thể bị mất nước, rối loạn điện giải, tụt huyết áp và tăng nguy cơ tổn thương thận.

Thuốc cũng làm chậm quá trình rỗng dạ dày, đây là một phần của cơ chế giúp tăng cảm giác no. Tuy nhiên, điều này cần được lưu ý ở những người chuẩn bị gây mê hoặc an thần sâu, vì thức ăn có thể lưu lại trong dạ dày lâu hơn, tăng nguy cơ hít sặc trong một số thủ thuật. Người dùng đang sử dụng thuốc cần thông báo cho bác sĩ trước khi phẫu thuật hoặc thực hiện các thủ thuật có gây mê.

4. Đau bụng bất thường cần được đánh giá

Người sử dụng sản phẩm này cũng cần cảnh giác về những cơn đau bụng bất thường. Viêm tụy cấp và các vấn đề liên quan đến túi mật đã được ghi nhận khi sử dụng nhóm thuốc này. Bên cạnh đó, việc giảm cân nhanh cũng có thể làm tăng nguy cơ sỏi mật.

Vì vậy, nếu gặp phải cơn đau bụng nghiêm trọng, người sử dụng cần đánh giá y tế để loại trừ các biến chứng có thể xảy ra.

5. Không phải ai muốn giảm cân cũng nên dùng thuốc

Trước khi kê thuốc, bác sĩ cần xác định liệu người bệnh có thực sự cần điều trị hay không, đồng thời đánh giá bệnh lý nền, thuốc hiện tại và nguy cơ biến chứng. Đối với những bệnh nhân đái tháo đường đang sử dụng insulin hoặc một số thuốc kích thích tiết insulin, phác đồ điều trị cần được điều chỉnh để tránh nguy cơ hạ đường huyết.

Semaglutide cũng có cảnh báo liên quan đến biến chứng võng mạc ở một số bệnh nhân đái tháo đường. Năm 2025, Cơ quan Dược phẩm Châu Âu (EMA) đã xác định rằng thiếu máu thị giác không do viêm động mạch (NAION), một nguyên nhân hiếm gặp gây mất thị lực, có liên quan đến semaglutide. Những thông tin này không phủ nhận hiệu quả của thuốc mà cho thấy việc điều trị cần phải được cá thể hóa và theo dõi một cách chuyên môn.

6. Giảm cân cần đi kèm bảo vệ cơ

Nhiều người thường bỏ qua việc cân nhắc các loại cân nặng bị mất. Khi thuốc làm giảm mạnh cảm giác đói, một số người có thể ăn quá ít, không đủ protein và ít vận động. Kết quả là cân nặng không chỉ giảm do mất mỡ mà còn có thể đi kèm với mất khối lượng cơ.

Trong phân tích thành phần cơ thể từ nghiên cứu STEP 1, semaglutide không chỉ làm giảm khối lượng mỡ mà còn làm giảm khối lượng cơ. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ và tập luyện sức mạnh. Đặc biệt, với những người không thừa cân nhưng muốn giảm vài kg vì lý do ngoại hình, việc giảm cân nhanh có thể không xứng đáng với nguy cơ mất cơ và suy giảm sức khỏe.

7. Không nên coi bút tiêm là liệu trình làm đẹp

Nhiều người có quan niệm rằng chỉ cần sử dụng thuốc một thời gian cho đến khi đạt được cân nặng mong muốn rồi dừng lại. Tuy nhiên, béo phì là một tình trạng mãn tính và cân nặng có thể tăng trở lại khi ngừng phương pháp điều trị.

Trong nghiên cứu STEP 1, sau một năm ngừng semaglutide, những người tham gia trung bình đã tăng khoảng 2/3 số cân đã giảm. Nghiên cứu SURMOUNT-4 cũng ghi nhận sự tăng cân đáng kể ở nhóm ngừng tirzepatide, trong khi nhóm tiếp tục điều trị duy trì hiệu quả giảm cân tốt hơn. Điều này không có nghĩa thuốc là nguyên nhân gây tăng cân trở lại, mà cho thấy việc kiểm soát béo phì cần một chiến lược lâu dài. Thuốc chỉ là một phần trong điều trị, không thể thay thế cho dinh dưỡng, tập luyện và sự thay đổi hành vi.

Nước lá tía tô với gừng có thật sự hỗ trợ giảm cân?

SKĐS – Nước lá tía tô với gừng được nhiều người sử dụng với hi vọng giảm cân, nhưng liệu có thực sự mang lại hiệu quả không?