Khi ép tim và hồi sức liên tục cứu sống người ngừng tim: bài học từ một ca cấp cứu tại TP.HCM

Một buổi ăn trưa bỗng chốc trở thành tình huống sinh tử khi một người đàn ông 56 tuổi bất ngờ ngã quỵ, mất ý thức và ngưng thở. Sự can thiệp kịp thời của người thân bằng ép ngực tại chỗ và phản ứng nhanh của đội cấp cứu đã mở ra cơ hội sống cho bệnh nhân — một minh chứng sống động cho vai trò của hồi sức tim phổi đúng lúc và liên tục.

Diễn biến cấp cứu và vai trò của hồi sinh ban đầu

Sự kiện xảy ra vào ngày 9/9 khi ông T.P.L. (56 tuổi, ngụ phường Bến Thành) bất ngờ ngã và không còn phản ứng. Người thân ngay lập tức gọi Trung tâm Cấp cứu 115 và tiến hành ép ngực liên tục. Trong những phút đầu, các động tác hồi sinh tại chỗ có mục tiêu duy trì dòng máu đến não và các cơ quan thiết yếu — bước quyết định trước khi đội cấp cứu chuyên nghiệp đến hiện trường.

Khi ê-kíp Trung tâm Cấp cứu – Hồi sức của Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 tiếp quản, bệnh nhân vẫn trong trạng thái ngừng tuần hoàn, ngừng hô hấp, nghi ngờ do rối loạn nhịp thất nguy hiểm. Tại hiện trường và trong quá trình vận chuyển, đội ngũ y tế đã triển khai hồi sinh tim phổi nâng cao, kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc cấp cứu và duy trì hồi sức liên tục để đưa người bệnh đến bệnh viện an toàn.

Phục hồi tuần hoàn sau hồi sức kéo dài

Sau hơn 50 phút nỗ lực hồi sức — bao gồm ép ngực liên tục và các can thiệp chuyên môn tại hiện trường và trên xe cấp cứu — tim của ông L. bắt đầu tự đập trở lại và tuần hoàn tự phát được khôi phục. Đây là bước ngoặt quan trọng: dù kéo dài, hồi sức kịp thời đã duy trì oxy tới các cơ quan quan trọng và tạo cơ hội cho can thiệp tiếp theo ở bệnh viện.

Điều trị sau ngừng tim tại bệnh viện

Tại Trung tâm Cấp cứu – Hồi sức, bệnh nhân tiếp tục được chăm sóc tích cực: thở máy hỗ trợ hô hấp, điều chỉnh huyết động bằng thuốc nếu cần, kiểm soát thân nhiệt và theo dõi chặt chẽ chức năng tim, não, thận cùng các cơ quan quan trọng. Việc theo dõi chuyên sâu giúp đánh giá tổn thương do thiếu máu cục bộ và lên kế hoạch phục hồi chức năng và dự phòng biến chứng.

Chẩn đoán nền và nguy cơ tái phát

Qua đánh giá chuyên sâu, ê-kíp nhận thấy ông L. mắc bệnh cơ tim giãn với suy giảm chức năng co bóp rõ rệt — phân suất tống máu thất trái (LVEF) chỉ khoảng 30%. Trong bối cảnh này, cơ tim giãn làm giảm khả năng bơm máu và tạo môi trường thuận lợi cho rối loạn nhịp thất nguy hiểm, là nguyên nhân có thể dẫn tới mất bơm máu đột ngột và ngừng tuần hoàn.

Do đó, song song với chăm sóc cấp cứu, các bác sĩ tiếp tục tìm nguyên nhân khởi phát rối loạn nhịp, tối ưu hóa điều trị suy tim và bệnh cơ tim nền, đồng thời lập kế hoạch phòng ngừa tái phát rối loạn nhịp và nguy cơ đột tử do tim.

Biến chứng đa cơ quan và xử trí

Ngừng tuần hoàn kéo dài không chỉ ảnh hưởng tới tim mà còn có thể làm tổn thương các cơ quan khác. Trong trường hợp này, chức năng thận của bệnh nhân suy giảm nghiêm trọng sau giai đoạn ngừng tim, đòi hỏi ê-kíp phải triển khai điều trị thay thế thận liên tục (chế độ lọc thay thế) để kiểm soát cân bằng dịch, điện giải và các rối loạn chuyển hóa trong giai đoạn nguy kịch.

Những can thiệp như vậy là phần của chăm sóc hậu hồi sức nhằm giảm thiểu tổn thương thứ phát và tạo điều kiện cho phục hồi chức năng cơ quan.

Quá trình hồi phục và mốc lâm sàng

Diễn tiến sau can thiệp cho thấy sự cải thiện dần dần: sau hai ngày, tình trạng huyết động và chức năng các cơ quan bắt đầu ổn định, bệnh nhân không còn cần chạy thay thế thận liên tục. Đến ngày thứ tư, ê-kíp ngưng thuốc vận mạch, cai máy thở và rút ống nội khí quản thành công. Khoảng một tuần sau biến cố, ông L. tỉnh táo, tiếp xúc tốt và có thể tự đi lại — một kết quả đáng mừng sau giai đoạn nguy kịch.

Bài học chuyên môn và khuyến cáo dành cho cộng đồng

Trường hợp này nhấn mạnh hai điểm then chốt cho khả năng sống còn sau ngừng tim ngoài bệnh viện: nhận biết kịp thời và hồi sinh tim phổi ban đầu do người chứng kiến thực hiện, cùng với can thiệp chuyên nghiệp của đội cấp cứu. Bác sĩ Võ Thúy Vân, Quản lý điều hành Khoa Cấp cứu – Hồi sức tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2, nêu rõ rằng việc ép ngực sớm, duy trì liên tục và hạn chế gián đoạn trong những phút đầu là yếu tố đặc biệt quan trọng.

Vì vậy, khi gặp người bất tỉnh và không thở bình thường, điều cần làm ngay là gọi 115 và tiến hành hồi sinh tim phổi — những hành động này có thể quyết định khả năng sống còn và phục hồi sau đó.

Những điều nên ghi nhớ cho người dân

• Phản ứng nhanh khi phát hiện ngừng thở hoặc ngừng tim: báo cấp cứu ngay và bắt đầu hồi sinh tại chỗ.
• Ép ngực liên tục nhằm duy trì tưới máu tới não và cơ quan thiết yếu cho đến khi đội cứu hộ chuyên nghiệp tiếp quản.
• Sự phối hợp giữa chăm sóc ban đầu tại hiện trường và điều trị chuyên sâu tại bệnh viện đóng vai trò quyết định cho khả năng hồi phục dài hạn.

Kết luận

Ca cứu sống ông T.P.L. tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định là minh chứng rõ ràng rằng ngừng tim không phải lúc nào cũng là vô vọng. Hồi sinh tim phổi kịp thời và liên tục từ người chứng kiến, kết hợp với can thiệp chuyên môn nhanh chóng, có thể thay đổi diễn tiến bệnh và đưa bệnh nhân trở lại cuộc sống. Câu chuyện này cũng nhắc nhở về vai trò của chẩn đoán, điều trị nền tảng như bệnh cơ tim giãn, và nhu cầu lập kế hoạch dự phòng để giảm nguy cơ tái phát.

Người phụ nữ 38 tuổi bất ngờ liệt nửa người, đột quỵ xuất huyết não

SKĐS – Đang sinh hoạt bình thường, người phụ nữ 38 tuổi bất ngờ yếu liệt nửa người trái rồi mất ý thức.

Để hiểu rõ hơn về những giá trị lịch sử và định hướng phát triển trong lĩnh vực y tế dành cho trẻ em, bạn có thể đọc bài viết về hành trình và danh hiệu gần đây của một bệnh viện nhi lớn. Bài viết hành trình 70 năm Bệnh viện Nhi đồng 1 và danh hiệu Anh hùng phân tích tầm ảnh hưởng và định hướng chuyên môn trong giai đoạn tới.

Nếu bạn quan tâm đến các ca bệnh cấp cứu do biến chứng sỏi túi mật ở người lớn tuổi và cách các bác sĩ xử trí khi biến chứng trở thành cấp cứu, hãy tham khảo bài viết phân tích trường hợp lâm sàng Tắc ruột do sỏi túi mật: trường hợp tắc ruột do sỏi túi mật ở người cao tuổi, nơi mô tả tiến trình chẩn đoán và quyết định điều trị trong nhóm bệnh nhân cao tuổi.

Về hướng phát triển công nghệ và hợp tác giữa cơ quan quản lý y tế với doanh nghiệp công nghệ y sinh, thông tin về buổi làm việc giữa Bộ Y tế và một tập đoàn thiết bị y tế quốc tế có thể giúp bạn thấy rõ nhu cầu về đào tạo và đổi mới: bài viết hợp tác Medtronic và Bộ Y tế về đổi mới y tế trình bày các nội dung thảo luận xoay quanh đào tạo nhân lực và trung tâm đổi mới.