Chẩn Đoán Sớm Ung Thư Phổi: Giải Pháp Cứu Sống Nhiều Bệnh Nhân Tại Việt Nam

Ngày càng có nhiều thông tin được chia sẻ từ các chuyên gia y tế về tình trạng bệnh ung thư phổi tại Việt Nam, đặc biệt là khi tỷ lệ chẩn đoán ở giai đoạn muộn đang gia tăng. Những dữ liệu quan trọng này đã được nêu ra tại hội nghị chuyên đề về bệnh không lây nhiễm diễn ra vào ngày 28/8, trong khuôn khổ Hội nghị khoa học toàn quốc năm 2026 do Tổng hội Y học Việt Nam phối hợp cùng Bộ Y tế tổ chức.

Chuyên gia đã đề cập đến những tiến bộ trong việc chẩn đoán và điều trị ung thư phổi, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của y học chính xác để điều chỉnh phương pháp điều trị tương ứng với từng bệnh nhân. Khả năng chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu tỷ lệ tử vong. Nguy Cơ Dị Vật Ở Trẻ Nhỏ: Câu Chuyện Cảm Động Từ Một Ca C… Bảo Đảm An Toàn Y Tế Trong Dịp Lễ Quốc Khánh: Các Chương… Cảnh Giác Với Dị Vật Đường Hô Hấp: Tình Huống Thực Tế Từ…

Các yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư phổi

Ung thư phổi hiện đang là thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng, với khoảng 2,5 triệu ca mới phát hiện mỗi năm trên toàn cầu. Theo thống kê, ung thư phổi đứng thứ hai về tỷ lệ mắc và dẫn đầu về tỷ lệ tử vong tại Việt Nam. Đáng chú ý, phần lớn bệnh nhân được phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn, dẫn đến hạn chế trong cơ hội điều trị hiệu quả.

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Thái Hòa, Trưởng Khoa Nội 2, Bệnh viện K đã chia sẻ rằng ung thư phổi đang tạo ra gánh nặng lớn cho hệ thống y tế Việt Nam. Dữ liệu từ GLOBOCAN 2024 cho thấy rằng ung thư phổi không chỉ là nguyên nhân tử vong hàng đầu mà còn có số ca mới mắc ngày càng gia tăng.

Độ tuổi trung bình mắc bệnh là 64, với nam giới có tỷ lệ mắc cao hơn nữ giới. Hút thuốc lá được xác định là yếu tố nguy cơ chủ yếu ở nam giới, nhưng ngày càng có nhiều phụ nữ và người không hút thuốc được chẩn đoán mắc bệnh. Các yếu tố khác như tiếp xúc với khói thuốc thụ động, ô nhiễm không khí, và tiền sử mắc bệnh phổi cũng là những nguyên nhân cần được chú ý.

Khoảng 70-80% các trường hợp ung thư phổi tại Việt Nam được phát hiện ở giai đoạn III hoặc IV, làm tăng khó khăn trong việc điều trị và chi phí cho bệnh nhân. Nhiều bệnh đồng mắc cũng đi kèm, gây thêm áp lực cho bệnh nhân và hệ thống y tế.

Các loại ung thư phổi được phân chia thành hai nhóm chính: ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không tế bào nhỏ, trong đó loại không tế bào nhỏ chiếm tới 85% tổng số ca mắc. Sự phân loại này rất quan trọng trong việc xác định phương pháp điều trị phù hợp.

Tại sao cần tầm soát ung thư phổi sớm?

Phát hiện sớm là một trong những yếu tố quyết định khả năng điều trị thành công ung thư phổi. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng xét nghiệm sàng lọc không chỉ giúp phát hiện bệnh sớm mà còn có thể gia tăng tỷ lệ chữa khỏi. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tử vong do ung thư phổi giảm 20% ở nhóm bệnh nhân được sàng lọc bằng phương pháp CT liều thấp so với những người chỉ được chụp X-quang.

Tỷ lệ dương tính trong nhóm sàng lọc CT liều thấp cao gấp 3 lần so với X-quang. Năm 2013, USPSTF đã khuyến nghị sàng lọc ung thư phổi bằng CT cho nhóm có nguy cơ cao, như những người từ 55 đến 80 tuổi, có tiền sử hút thuốc trên 30 năm và đã ngừng thuốc dưới 15 năm.

Các bác sĩ cũng đã nhấn mạnh rằng trong những năm gần đây, việc điều trị ung thư phổi đã có những bước tiến lớn, đặc biệt là trong điều trị ung thư phổi không tế bào nhỏ và đột biến gen ALK. Liệu pháp miễn dịch như pembrolizumab đã mang lại hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn đầu. Đối với bệnh nhân tiến triển, các liệu pháp điều trị nhắm trúng đích đã được áp dụng để cải thiện thời gian kiểm soát bệnh.

Đáng lưu ý, nghiên cứu CROWN chỉ ra rằng khoảng 55% bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ có đột biến ALK điều trị bằng lorlatinib không gặp phải tiến triển bệnh sau hơn 7 năm theo dõi. Những đánh giá này cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục nâng cao nhận thức và khả năng sàng lọc trong nhóm người có nguy cơ cao.

Việc nâng cao năng lực xét nghiệm và mở rộng khả năng tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến sẽ góp phần đảm bảo rằng nhiều người bệnh sẽ được hưởng lợi từ những tiến bộ của y học hiện đại.

Hút thuốc lá là nguyên nhân chính gây ung thư phổi

SKĐS – Khói thuốc chứa hàng ngàn hóa chất, trong đó có nhiều chất gây ung thư và gây ra nhiều bệnh nghiêm trọng.