Cô Gái Trải Qua Hệ Lụy Khi Nhìn Nhật Thực Không An Toàn

Vào chiều 2/8/2017, một hiện tượng thiên văn kỳ thú – nhật thực toàn phần – đã khiến hàng triệu người dân Mỹ đổ ra đường để chiêm ngưỡng. Trong khi nhiều người sử dụng kính bảo vệ chuyên dụng, một số lại không nhận thức được nguy hiểm và nhìn thẳng lên bầu trời. Trường hợp của Nia Payne, một cô gái 26 tuổi sống tại Staten Island, New York, là một ví dụ điển hình cho sự chủ quan này.

Mặc dù biết rằng ánh sáng mặt trời có thể gây hại cho mắt, Nia vẫn nghĩ rằng việc nhìn thoáng qua Mặt Trời ra sao sẽ không ảnh hưởng gì. Cô ngước mắt lên bầu trời và quan sát hiện tượng này bằng mắt thường trong khoảng 6 giây. Sau đó, Nia cảm thấy không yên tâm nên đã mượn một chiếc kính từ một người gần đó. Tuy nhiên, kính này không đạt tiêu chuẩn an toàn cần thiết.

Vẫn mạo hiểm nhìn vào Mặt Trời qua chiếc kính không đạt chuẩn đó trong khoảng 15-20 giây, Nia không thể ngờ rằng sự quyết định này sẽ để lại di chứng đáng tiếc. Vài giờ sau khi trở về nhà, mắt trái của cô bắt đầu xuất hiện một vùng mờ đục ở trung tâm tầm nhìn. Tình trạng này không thuyên giảm mà ngày càng rõ nét hơn trong những ngày tiếp theo.

Cuối cùng, vùng mờ này đã hình thành thành một hình lưỡi liềm hoàn hảo, trùng khớp với vị trí của Mặt Trăng vào thời điểm cô nhìn lên. Lo sợ về tình trạng này, Nia đã đến khám tại Bệnh viện Mắt & Tai New York, nơi thuộc Hệ thống Y tế Mount Sinai.

Các Cơ Chế Gây Tổn Thương Võng Mạc

Những bác sĩ tiến hành kiểm tra Nia đã ghi nhận tình trạng đáng lo ngại. Mặc dù thị lực của mắt phải cô đạt 20/20, mắt trái chỉ đạt 20/25. Dù chỉ số thị lực không nghiêm trọng, nhưng nguy cơ của việc nhìn thấy hình lưỡi liềm đã ảnh hưởng đến khả năng đọc, nhìn chi tiết và nhận diện khuôn mặt của cô.

Để xác định nguyên nhân tổn thương, các bác sĩ đã tập trung vào lớp tế bào cảm quang tại đáy võng mạc, nơi mà tế bào nón chịu trách nhiệm xử lý màu sắc và chi tiết. Ánh sáng mặt trời mạnh hội tụ qua thủy tinh thể gây ra hai cơ chế tàn phá đồng thời: tổn thương nhiệt, làm tăng nhiệt độ mô và dẫn đến tổn thương tế bào, và tổn thương quang hóa, làm hỏng cấu trúc phân tử trong các protein nhạy sáng.

Di Chứng Vĩnh Viễn

Điều đặc biệt trong ca bệnh này là sự khớp hoàn hảo giữa bản phác thảo của Nia và hình ảnh chẩn đoán từ các bác sĩ. Nia đã được yêu cầu vẽ lại những gì cô nhìn thấy, hình ảnh này giống hệt với tổn thương mà các bác sĩ phát hiện. Họ đã sử dụng công nghệ chụp chiếu hiện đại để xác nhận tổn thương tế bào hình lưỡi liềm, trùng khớp với bức vẽ của cô.

Tiến sĩ Avnish Deobhakta đã lý giải rằng thủy tinh thể của mắt có thể hoạt động như một kính phóng đại, tụ hội ánh sáng hình lưỡi liềm vào vùng võng mạc nhạy cảm, dẫn đến tiêu diệt tế bào tại vị trí đó. Quan trọng nhất, các tế bào cảm quang này không có khả năng tự tái tạo, vì thế tổn thương trở thành vĩnh viễn và không thể khắc phục.

Kể từ sự kiện nhật thực đó, tình trạng của Nia không có dấu hiệu cải thiện. Cô phải tập luyện sử dụng mắt phải như mắt chính trong công việc hàng ngày. Việc đọc sách trở nên khó khăn, và khi làm việc trên màn hình, cô phải đến gần hơn để nhìn rõ. Hình lưỡi liềm mà cô đã nhìn thấy ngày hôm đó vẫn luôn là một phần của tầm nhìn, nhắc nhở cô về cái giá của việc không chú ý đến an toàn thị giác.