Doanh Nghiệp Đối Diện Áp Lực Giảm Khí Thải Qua Tín Chỉ Carbon

Thị Trường Tín Chỉ Carbon: Cơ Hội và Thử Thách

Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó cục trưởng Biến đổi khí hậu thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chia sẻ rằng sàn giao dịch carbon tại Việt Nam đã chính thức hoạt động từ cuối tháng 6, bao gồm hai loại hàng hóa chính: hạn ngạch khí nhà kính và tín chỉ carbon. Đặc biệt, trong khi hạn ngạch chỉ dành riêng cho 92 doanh nghiệp đã được phân bổ, thị trường tín chỉ carbon mở rộng cho tất cả các tổ chức và doanh nghiệp có nhu cầu tham gia.

Các tín chỉ carbon đầu tiên được ghi nhận trên sàn trong nước đã được cấp bởi các cơ quan có thẩm quyền. Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng đã xây dựng khung kỹ thuật liên quan đến đo lường, báo cáo và thẩm định (MRV). Mới đây, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã ban hành tiêu chuẩn cho carbon rừng, tạo nền tảng cho nguồn cung tín chỉ lớn theo cơ chế này. Thủy Điện Hòa Bình Đóng Cửa Xả Lũ Để Ứng Phó Với Bão Số 4 Cảnh Báo Bão Số 4: Nỗ Lực Cứu Hộ Xuồng Máy Giữa Khi Thời… Cảnh Giác Sát Sự Thật Trong Giao Dịch Xe Online: Những Ng…

Theo ông Quang, một số loại tín chỉ carbon, như Verra hay Gold Standard, vẫn chưa được giao dịch trên sàn trong nước, nhưng chúng đã được trao đổi quốc tế, tuân theo Nghị định 112/2026 về việc trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.

Ông Nguyễn Thành Công, Trưởng phòng Thị trường tại Cục Biến đổi khí hậu, cũng lưu ý rằng doanh nghiệp nằm trong danh sách phân bổ hạn ngạch chỉ được phép sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ tối đa 30% lượng hạn ngạch của mình. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho các doanh nghiệp trong việc cân đối giữa việc giảm phát thải và mua tín chỉ.

Trong giai đoạn thí điểm hiện tại, thị trường sẽ tập trung vào khoảng 150 doanh nghiệp lớn thuộc các lĩnh vực như nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng, với 100% hạn ngạch phát thải được cấp miễn phí.

Khi hết kỳ tuân thủ, doanh nghiệp cần phải nộp lại hạn ngạch tương ứng với lượng khí thải thực tế đã được kiểm kê. Nếu phát thải vượt mức cho phép, doanh nghiệp sẽ có tùy chọn mua thêm hạn ngạch hoặc sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ, nhưng không được vượt quá mức 30% tín chỉ carbon so với hạn ngạch phân bổ.

Ví dụ, nếu một doanh nghiệp được cấp 1 triệu hạn ngạch, họ chỉ có thể dùng tối đa 300.000 tín chỉ carbon để bù trừ. Quy định này nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp phụ thuộc quá nhiều vào việc mua tín chỉ để thực hiện nghĩa vụ phát thải của mình.

Vào năm 2025-2026, doanh nghiệp sẽ phải báo cáo kiểm kê khí nhà kính trước ngày 1/12/2027 và hoàn thành nộp hạn ngạch trước 31/12/2027.

Hệ thống này tạo ra sự lựa chọn cho doanh nghiệp: họ có thể đầu tư vào công nghệ để giảm khí nhà kính hoặc cân nhắc việc mua hạn ngạch và tín chỉ khi lượng phát thải vượt mức được phân bổ.

Giá Tín Chỉ Carbon: Cơ Sở Để Kích Thích Thay Đổi

TS. Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Tư vấn và Phát triển (CODE), đã đưa ra phân tích về vai trò của giá carbon trong việc thúc đẩy chuyển đổi xanh tại Việt Nam. Theo ông, mức giá 147 USD cho mỗi tín chỉ carbon có thể tạo ra động lực đủ lớn cho các doanh nghiệp xem xét việc đầu tư vào các giải pháp giảm phát thải.

Nếu giá tín chỉ carbon thấp hơn mức này, doanh nghiệp sẽ chưa có đủ áp lực để thay đổi hoạt động của mình. Điều này cũng đồng nghĩa với việc nếu giá quá thấp, quá trình đầu tư vào công nghệ và cải tiến quy trình sản xuất sẽ chậm lại.

Ông Nghĩa cho rằng Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu trong việc phát triển thị trường carbon, và vẫn còn nhiều việc cần phải làm để đạt được mục tiêu giảm phát thải mong đợi.

Mục tiêu không chỉ đơn thuần là tạo ra một thị trường mua bán hàng hóa, mà còn là phát đi tín hiệu giá mạnh mẽ để thay đổi hành vi của các bên phát thải. Do đó, mức giá tín chỉ carbon cần được xác định một cách khéo léo để tạo ra áp lực đúng mức cho quá trình giảm phát thải.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), cho biết rằng thị trường carbon hiện tại không có quy định về biên độ dao động giá, và giá sẽ được tự do thỏa thuận giữa các bên tham gia giao dịch.

Giá giao dịch tín chỉ carbon sẽ do bên mua và bên bán tự thỏa thuận mà không bị giới hạn bởi bất kỳ mức giá trần hay sàn nào. Điều này sẽ giúp các bên có thể xác lập giá phù hợp với chất lượng và nguồn gốc của từng loại tín chỉ.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh rằng thị trường carbon là một lĩnh vực mới mẻ ở Việt Nam. Trong quá trình thí điểm, cơ quan quản lý sẽ không ngừng cải thiện chính sách cũng như các hệ thống đo đạc và báo cáo.

Để thị trường carbon Việt Nam có thể phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần coi việc giảm phát thải không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là cơ hội để tạo ra giá trị.