Hành Trình Cai Nghiện Thuốc Lá: Câu Chuyện Thành Công Đáng Nhớ

Bước ngoặt cuộc đời

“Trước đây, tôi đã từng hoài nghi về khả năng từ bỏ thuốc lá của mình” – đó là tâm sự của anh Nguyễn Văn H., một người đàn ông sống tại Hà Nội với hơn hai thập kỷ gắn bó với thuốc lá. Mỗi ngày, anh tiêu thụ từ một đến hai bao thuốc, khiến việc này trở thành thói quen không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Dù gặp phải những triệu chứng như ho dai dẳng và khó thở, anh vẫn tự an ủi rằng đó chỉ là vấn đề tuổi tác.

Cuộc sống của anh đã thay đổi mạnh mẽ sau khi được chẩn đoán mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Bác sĩ đã cảnh báo rằng nếu anh tiếp tục hút thuốc, sức khỏe hô hấp của mình sẽ xấu đi nhanh chóng, làm tăng nguy cơ phải nhập viện và tử vong. Điều này đã khiến anh nhận ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề mà mình đang đối mặt. Nguy Cơ Khi Trẻ Nhỏ Nuốt Dị Vật: Cảnh Báo Từ Bệnh Viện Chương Trình Đi Dạo Bất Ngờ: Bí Ẩn Về Vợ Trẻ Mất Tích Sau… Cảnh Báo An Toàn Khi Chơi Đùa Với Chó Con: Rủi Ro Từ Chó Mẹ

Tại phòng khám, anh được giới thiệu về dịch vụ tư vấn cai nghiện thuốc lá. Dịch vụ này bao gồm sự hỗ trợ từ các chuyên gia thông qua tổng đài, giúp anh theo dõi và động viên trong từng giai đoạn cai nghiện.

“Thời gian đầu, tôi gặp rất nhiều khó khăn, cảm giác bứt rứt, mất ngủ và luôn thèm thuốc. Nhưng sau mỗi lúc có ý định từ bỏ, tôi lại nhận được cuộc gọi từ chuyên gia tư vấn hoặc chủ động gọi điện để nhận hỗ trợ. Gần một năm sau, tôi đã có thể hoàn toàn từ bỏ thuốc lá. Giờ đây, tôi cảm thấy việc hít thở trở nên dễ dàng hơn, ăn uống ngon miệng hơn, và quan trọng nhất là không còn phải lo lắng vì khói thuốc nữa,” anh H. chia sẻ.

Chỉ một câu chuyện của anh H. không thể hiện hết được nỗ lực mà ngành y tế đang thực hiện để giúp nhiều người dân từ bỏ thói quen hút thuốc lá. Mục tiêu chính là tạo ra một hệ thống hỗ trợ chuyên nghiệp, dễ dàng tiếp cận và hoàn toàn miễn phí cho mọi người.

Mạng lưới hỗ trợ cai nghiện thuốc lá mở rộng

Theo thông tin từ Bộ Y tế, từ năm 2015, các hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá đã được triển khai đồng bộ với sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Hiện nay, những người có nhu cầu đều có thể tiếp cận dịch vụ tư vấn miễn phí qua hai tổng đài: 1800 6606 và 1800 1214. Bên cạnh đó, nhiều bệnh viện trên toàn quốc cũng triển khai hoạt động tư vấn trực tiếp, giúp người hút thuốc nhận được hỗ trợ ngay trong quá trình khám và chữa bệnh.

Các bệnh viện ở TP Hồ Chí Minh như Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, và Bệnh viện huyện Cần Giờ đã thí điểm nhiều mô hình tư vấn cai nghiện thuốc lá, nhằm đưa dịch vụ này đến gần hơn với người dân.

Từ năm 2021 đến 2025, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá tiếp tục phối hợp với Bệnh viện Bạch Mai triển khai các mô hình phòng khám tư vấn cai thuốc lá, tích hợp với quản lý bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản ở các cơ sở y tế tuyến huyện.

Chuyên gia cho rằng, việc tích hợp dịch vụ tư vấn vào quá trình điều trị bệnh sẽ giúp người bệnh có khả năng tiếp cận dịch vụ tốt hơn và gia tăng tỷ lệ thành công trong việc từ bỏ thuốc lá.

Sự mở rộng của dịch vụ hỗ trợ cai nghiện thuốc lá không chỉ dừng lại ở bệnh viện mà còn lan rộng tới các trạm y tế cơ sở, nơi người dân có thể dễ dàng tiếp cận.

Kể từ năm 2014, một mô hình tư vấn tại trạm y tế xã đã được thử nghiệm tại tỉnh Thái Nguyên, cùng lúc ngành y tế cũng đã nghiên cứu và triển khai hệ thống tin nhắn hỗ trợ cai thuốc lá. Đây là một kênh hỗ trợ bổ sung cho người hút thuốc trong suốt quá trình cai nghiện.

Trên cơ sở các mô hình thí điểm, mạng lưới cán bộ y tế cơ sở và cộng tác viên y tế đã được đào tạo để tư vấn cai thuốc lá một cách hiệu quả.

Đặc biệt, lực lượng này đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận người dân ở những khu vực khó khăn, nơi mà điều kiện tiếp cận các cơ sở y tế chuyên khoa là hạn chế.

Chuyên gia cho rằng, việc mở rộng mạng lưới tư vấn xuống tuyến cơ sở sẽ giúp người hút thuốc nhận được sự trợ giúp kịp thời, khi có nhu cầu bỏ thuốc, thay vì phải đến bệnh viện khi bệnh đã nặng.

Áp dụng y học cổ truyền để hỗ trợ cai thuốc

Việc kết hợp các phương pháp y học cổ truyền trong quá trình cai nghiện thuốc lá tại Việt Nam cũng là một điểm nhấn đáng chú ý.

Kể từ năm 2015, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã thực hiện nhiều nghiên cứu thử nghiệm với hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Các phương pháp nghiên cứu bao gồm cả sản phẩm hỗ trợ như viên ngậm và trà thảo dược, cùng với các phương pháp không dùng thuốc như dán nhĩ và bấm huyệt.

Ưu điểm của những phương pháp này là chi phí thấp, dễ dàng tiếp cận và phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều người dân, đồng thời giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu trong lúc cai nghiện như bứt rứt, lo âu và thèm thuốc.

Sự kết hợp giữa tư vấn hành vi và các phương pháp hỗ trợ từ y học cổ truyền sẽ cung cấp cho người hút thuốc nhiều lựa chọn hơn, đặc biệt là những người chưa thể sử dụng thuốc điều trị chuyên biệt.

Sau hơn một thập kỷ triển khai, hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá đã thu được nhiều kết quả tích cực.

Chỉ trong giai đoạn 2015-2023, tỷ lệ người hút thuốc nhận được tư vấn từ cán bộ y tế đã tăng từ 40,5% lên khoảng 90%, theo điều tra Toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (PGATS).

Các báo cáo từ những bệnh viện được hỗ trợ cho thấy, đã có hơn 275.000 lượt người bệnh nhận được tư vấn cai nghiện thuốc lá trong giai đoạn này.

Đặc biệt, nghiên cứu của Bệnh viện Bạch Mai cho thấy, có 20,3% người hút thuốc cai thành công và duy trì không hút thuốc trong tối thiểu 12 tháng. Đây là một tỷ lệ khả quan đối với một bệnh nghiện mạn tính như nghiện nicotine, bởi nhiều nghiên cứu cho thấy người hút thuốc thường phải cố gắng nhiều lần mới có thể thành công.