Khả Năng Được Miễn Trừ Trách Nhiệm Ngân Hàng Khi Báo Cáo Giao Dịch Đáng Ngờ

Trong bối cảnh tài chính hiện đại, ngày 9 tháng 8, Quốc hội Việt Nam đã tổ chức một buổi thảo luận về việc sửa đổi và bổ sung một số điều trong Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Đây là một vấn đề quan trọng không chỉ liên quan đến các giao dịch tài chính thông thường mà còn đến cả an ninh tài chính của quốc gia.

Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ từ tỉnh Quảng Trị đã đưa ra những quan điểm nhấn mạnh sự cần thiết của việc nhận diện và báo cáo các giao dịch đáng ngờ, đặc biệt là trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Ông cho rằng, mặc dù có một cơ chế mới quy định rõ về việc báo cáo, nhưng vẫn còn nhiều vướng mắc cần giải quyết. Theo ông, để nhận diện 15 dấu hiệu giao dịch đáng ngờ như dự thảo đã chỉ ra, các ngân hàng thương mại cần một hạ tầng công nghệ tiên tiến để phân tích chuỗi khối và theo dõi dòng tiền, điều mà hiện tại không phải tổ chức nào cũng có khả năng thực hiện. Điểm Chuẩn Đại Học 2026: Hai Trường Đầu Tiên Công Bố Kết Quả Những Thay Đổi Quan Trọng Trong Quy Định Xử Phạt Tài Xế K… Bắc Ninh Đưa Ra Danh Sách 315 Trường Hợp Vi Phạm Giao Thô…

Ông cũng chỉ ra rằng có một vấn đề lớn liên quan đến động lực thực thi. Dự thảo hiện tại đã đề xuất bảo vệ người báo cáo và người cung cấp thông tin, nhưng chưa rõ liệu có miễn trừ trách nhiệm dân sự hay hình sự cho những tổ chức tín dụng khi họ báo cáo trung thực hay không.

Đại biểu đã cảnh báo về một nghịch lý: trong trường hợp không báo cáo, tổ chức có thể bị coi là vi phạm pháp luật, nhưng nếu báo cáo mà sau đó được xác định là không có rủi ro, thì họ lại có thể bị kiện. Điều này tạo ra lo ngại cho các tổ chức tín dụng, khiến họ có xu hướng lựa chọn an toàn hơn, mà đôi khi dẫn đến việc bỏ sót các giao dịch đáng ngờ, hoặc từ chối phục vụ những khách hàng hợp pháp như người nhận kiều hối.

Cùng tham gia ý kiến, Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh từ tỉnh Lâm Đồng đã đánh giá tích cực các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa, đồng thời đề xuất cần nhóm các dấu hiệu này theo tính chất tương đồng thay vì liệt kê dàn trải. Bà cũng nhấn mạnh rằng cần phải có một quy định mở để cho phép Thống đốc Ngân hàng Nhà nước bổ sung các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa theo từng thời kỳ.

Bà Tú Anh cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển năng lực phân tích và điều tra tài chính số để phục vụ tốt hơn cho công tác phòng chống rửa tiền. Bà cho rằng một hệ thống giám sát chất lượng tốt là không đủ nếu như những cơ quan tiếp nhận và xử lý các báo cáo giao dịch đáng ngờ không có khả năng phân tích phù hợp.

Để đảm bảo công tác phòng chống rửa tiền hiệu quả, cần phải phát triển các năng lực phân tích blockchain, điều tra tài chính số và pháp chứng kỹ thuật số. Bà đề nghị cần nghiên cứu và phát triển một cơ chế thu hút và sử dụng nhân lực có chuyên môn cao trong lĩnh vực Blockchain Forensics, nhằm giúp các đơn vị có chức năng phòng chống rửa tiền và điều tra tội phạm tài chính có thể hoạt động tốt hơn.

Tóm lại, việc xác định rõ quy định miễn trừ trách nhiệm cho các ngân hàng khi họ báo cáo giao dịch đáng ngờ sẽ là một bước quan trọng để khuyến khích các tổ chức tín dụng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của họ, đồng thời góp phần nâng cao an ninh tài chính quốc gia.