Tại Sao Viêm Gan B và C Vẫn Đe Dọa Sức Khỏe Dù Có Vaccine và Thuốc Điều Trị?

Viêm gan virus là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong toàn cầu, đặc biệt là trong bối cảnh nhân Ngày Viêm Gan Thế Giới (28/7). Mặc dù có vaccine và thuốc điều trị hiệu quả, nhưng tỷ lệ tử vong do viêm gan B và C vẫn cao do những thiếu sót trong việc phát hiện, tiêm chủng, điều trị và nâng cao nhận thức.

Các Chẩn Đoán Muộn Là Nguyên Nhân Chính

Viêm gan B và C thường không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nhiều người nhiễm virus vẫn sống bình thường cho đến khi xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi, vàng da và sụt cân. Theo Báo cáo Viêm Gan Toàn Cầu của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2026, có khoảng 287 triệu người đang sống chung với viêm gan B hoặc C mạn tính, và trong năm 2024, khoảng 1,3 triệu người đã tử vong do các biến chứng liên quan.

Nguy Cơ Do Thiếu Nhận Thức và Khó Khăn Trong Chẩn Đoán

Rất nhiều người không biết rằng họ bị nhiễm viêm gan B hoặc C do thiếu triệu chứng rõ ràng hoặc chưa từng được xét nghiệm. Ở nhiều quốc gia, đặc biệt là vùng thu nhập thấp và trung bình, các chương trình sàng lọc chưa được phủ sóng toàn diện, làm tăng nguy cơ phát hiện muộn, dẫn đến các biến chứng như xơ gan và ung thư gan.

Theo tổ chức Y tế thế giới, việc không chẩn đoán đúng thời điểm đã bỏ lỡ cơ hội quan trọng trong điều trị, làm tăng khả năng xảy ra các bệnh lý nghiêm trọng hơn.

Hiệu Quả Điều Trị Nhưng Vẫn Còn Nhiều Hạn Chế

Trong những năm gần đây, phương pháp điều trị viêm gan đã có những tiến bộ đáng kể. Đối với viêm gan C, thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp (DAA) có thể chữa khỏi cho hơn 95% người bệnh. Trong khi viêm gan B không có thuốc chữa khỏi hoàn toàn, các loại thuốc kháng virus có thể kiểm soát sự phát triển của virus, giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Dù thuốc cải tiến, tỷ lệ tiếp cận điều trị vẫn thấp. Chỉ 20% người bị viêm gan C được điều trị và dưới 5% người mắc viêm gan B được dùng thuốc kháng virus.

Thách Thức Trong Tỷ Lệ Tiêm Vaccine

Tiêm vaccine là biện pháp hiệu quả giúp phòng ngừa viêm gan B. WHO khuyến cáo trẻ sơ sinh cần được tiêm vaccine viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh. Tuy nhiên, hiện có khoảng 45% trẻ sơ sinh trên toàn cầu vẫn chưa được tiêm vaccine đúng cách, làm tăng nguy cơ lây nhiễm từ mẹ.

Giải Pháp Nâng Cao Nhận Thức và Mở Rộng Sàng Lọc

Để giảm tỷ lệ tử vong do viêm gan, nâng cao nhận thức trong cộng đồng và mở rộng sàng lọc tại các cơ sở y tế là rất cần thiết. Theo Tiến sĩ Tereza Kasaeva từ WHO, mỗi trường hợp không được chẩn đoán đều có thể dẫn đến các ca tử vong có thể phòng ngừa được. Cần tăng cường tiêm vaccine cho trẻ sơ sinh và giảm định kiến với người mắc bệnh.

Viêm gan B và C không phải là những bệnh không thể chữa khỏi. Tuy nhiên, vaccine và thuốc điều trị chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân được phát hiện sớm và tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời.

Mời bạn đọc tìm hiểu thêm:

Những điểm mới trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C

Hướng dẫn mới của Bộ Y tế đã mở rộng đối tượng điều trị và cung cấp chiến lược theo dõi hiệu quả, nhằm giảm biến chứng và hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030.

Thêm chi tiết về việc bảo quản insulin đúng cách để kiểm soát đái tháo đường và các bệnh truyền nhiễm có thể ngăn ngừa bằng vaccine.