Khó Khăn Của Người Dân Tái Định Cư Sau 14 Năm: Thiếu Đất và Nước Sạch

Mười bốn năm đã trôi qua kể từ khi hàng trăm hộ dân ở xã Đồng Văn chấp nhận di dời để nhường đất cho dự án thủy điện Hủa Na, nhưng cuộc sống của họ vẫn đầy khó khăn do thiếu đất sản xuất và nước sinh hoạt. Hành trình tái định cư của họ rốt cuộc còn nhiều gian nan hơn những gì họ tưởng tượng.

Vào năm 2012, khi dự án thủy điện được triển khai, người dân đã đồng tình rời bỏ nhà cửa với hy vọng tìm kiếm một cuộc sống ổn định hơn ở khu tái định cư. Mỗi hộ dân được cấp 400 m² đất ở, nhưng lại phải đối diện với thực trạng thiếu đất sản xuất. Chẳng hạn, gia đình anh Lô Văn Kỳ ở bản Piêng Cu chỉ có 2 ha đất rừng cách nhà gần 3 km, nhưng lại không thể chuyển đổi thành rừng sản xuất. Anh cho biết, chính quyền đã quy định rằng khu đất này là rừng tự nhiên, không được phép chuyển đổi. “Có đất mà không làm được gì,” anh Kỳ chia sẻ, “do đó, việc kiếm sống trở nên rất khó khăn với gia đình tôi.” Tăng Tỷ Lệ Hưởng Bảo Hiểm Y Tế cho Thuốc Điều Trị Ung Thư… Lợi Ích của Việc Vận Động 150 Phút Mỗi Tuần Đối Với Sức K…

Điều này không chỉ khiến đời sống của anh Kỳ gặp khó khăn, mà còn ảnh hưởng đến nhiều gia đình khác trong khu vực. Bà Vi Thị Viêng, cũng ở bản Piêng Cu, chỉ có 1.000 m² ruộng, không đủ để đáp ứng nhu cầu lương thực hàng năm. Bà cho biết thêm: “Muốn có thêm thu nhập, tôi chỉ có thể vào rừng hái măng.”

Thiếu đất sản xuất là một vấn đề, nhưng tình trạng thiếu nước sinh hoạt cũng đang đè nặng lên cuộc sống của nhiều hộ dân. Khi di dời đến nơi ở mới, chính quyền đã đào 12 giếng với hy vọng bảo đảm nguồn nước lâu dài. Tuy nhiên, nhiều giếng đã cạn sau một thời gian sử dụng. Khó khăn càng chồng chất khi mà trận lũ lớn năm 2025 đã làm hư hại hệ thống nước tự chảy từ núi về bản. Hàng trăm hộ dân phải đối mặt với tình trạng thiếu nước trong mùa khô, phải tự đào giếng nhưng lại thường xuyên rơi vào cảnh cạn cúp.

Khó Khăn Trong Quá Trình Chuyển Đổi Đất

Năm 2012, có 1.362 hộ dân đã chuyển đến khu tái định cư, nhưng việc bố trí đủ đất sản xuất lại gặp nhiều khó khăn. Nhiều người dân cho biết rằng họ vẫn chưa nhận được quyền lợi bồi thường hợp lý từ chính quyền. Đến nay, vẫn còn 206 hộ chưa được giải quyết triệt để quyền lợi, khiến tình trạng này kéo dài. Theo thông tin từ UBND xã Tiền Phong, có 53 hộ chưa nhận đất ruộng vì khu đất bố trí quá xa và khó canh tác.

Bên cạnh đó, địa phương đang gặp khó khăn trong việc bố trí đất nông nghiệp cho 60 hộ dân chưa được giao đủ, trong đó nhiều hộ vẫn vướng mắc quy định không thể chuyển đổi đất tự nhiên thành đất sản xuất. Cuộc sống của họ càng trở nên bế tắc khi không có đất sản xuất để canh tác.

Trong một cuộc họp gần đây của UBND tỉnh Nghệ An, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh đã chỉ đạo nhanh chóng hoàn tất việc đối chiếu đất nông nghiệp cho 93 hộ còn lại và yêu cầu tìm kiếm giải pháp cho những hộ chưa nhận được bồi thường hoặc hỗ trợ. Tuy nhiên, những quy định pháp lý còn nhiều bất cập, khiến cho việc thực hiện chính sách bồi thường gặp khó khăn. Như bà Lô Thị Nguyệt, Chủ tịch UBND xã Tiền Phong phân tích, nhiều hộ dân chỉ mong muốn nhận tiền để tự chủ động tìm sinh kế, nhưng hiện tại họ vẫn mắc kẹt trong tình trạng thiếu đất sản xuất và nước sinh hoạt.

Để giải quyết triệt để vấn đề này, cần có những chính sách linh hoạt hơn để đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân, nhất là trong bối cảnh khó khăn hiện tại.

Đồng thời, một bài viết khác liên quan đến tình hình nước sạch cũng cần được lưu tâm, như trong Thiếu nước sạch bên lòng hồ thủy điện ở Nghệ An, nơi người dân gặp phải những khó khăn tương tự.