Tô Lâm thăm Nga (7–9/9): Một bước đẩy mới cho hợp tác chiến lược hai nước

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Liên bang Nga từ ngày 7 đến 9/9 được nhìn nhận là dịp để tái khẳng định liên kết chiến lược lâu dài giữa Hà Nội và Moskva và mở ra các hướng hợp tác cụ thể trên nhiều trụ cột kinh tế — khoa học — văn hoá.

Vì sao chuyến thăm được coi là thời điểm then chốt?

Đây là chuyến thăm Nhà nước đầu tiên của người đứng đầu Đảng, Nhà nước kể từ năm 1991, diễn ra ngay sau các sự kiện bầu cử và Đại hội quan trọng ở Việt Nam. Theo nhận xét của lãnh đạo ngoại giao, chuyến công tác nhằm củng cố lòng tin chính trị giữa hai bên, tạo thuận lợi cho đối ngoại đa phương và huy động nguồn lực quốc tế phục vụ các mục tiêu phát triển trong nước.

Quan hệ Việt Nam–Liên bang Nga đã được vun đắp hơn bảy thập kỷ và hiện được mô tả là Đối tác Chiến lược toàn diện; chuyến thăm dự kiến sẽ giữ nhịp tiếp xúc cấp cao đều đặn, đồng thời làm mới một số cơ chế hợp tác sẵn có giữa hai Chính phủ, Quốc hội và tổ chức xã hội — nghề nghiệp.

Những lĩnh vực ưu tiên trong chương trình hợp tác

Thông tin từ Bộ Ngoại giao và các đại diện ngoại giao cho thấy chuyến thăm sẽ tập trung vào một số trụ cột chiến lược: năng lượng (bao gồm dầu khí và tiềm năng điện hạt nhân), khoa học – công nghệ, thương mại đầu tư, kết nối giao thông và đào tạo nguồn nhân lực.

Trong khung hợp tác khoa học – công nghệ, hai bên nhắm tới mở rộng hợp tác trong công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ sinh học và nghiên cứu cơ bản. Những nội dung này cũng cho thấy khả năng liên hệ rộng hơn với các chương trình hợp tác quốc tế khác như Hợp tác hàng không vũ trụ Việt Nam-Pháp, nơi các chủ đề đổi mới sáng tạo và công nghệ không gian được đặt ở vị trí trung tâm.

Hệ thống năng lượng và an ninh nguồn nước

Hợp tác dầu khí và mở rộng năng lượng là một trong những nền tảng đã được nêu rõ. Việc đưa hợp tác năng lượng vào chương trình đối thoại không chỉ liên quan đến đầu tư và kỹ thuật, mà còn gắn với nhu cầu đảm bảo an ninh nguồn nước, khả năng thích ứng trước biến động khí hậu và an ninh lương thực — những vấn đề ngày càng được tính đến trong hoạch định chiến lược.

Trên thực tế, khi xây dựng các dự án liên ngành, đối thoại song phương có thể cân nhắc cả các kịch bản khí hậu và rủi ro thiên tai, ví dụ các phân tích chuyên sâu như Siêu El Nino 2026-2027, để xác định mức độ bền vững và khả năng ứng phó cho hạ tầng then chốt.

Kết nối giao thông, du lịch và thương mại

Một trong những dấu ấn thực tế của quan hệ kinh tế gần đây là tiến triển trong kết nối hàng không. Trong tháng 6/2026, tại Kazan, Thủ tướng Lê Minh Hưng chứng kiến lễ khai trương ba đường bay mới do Hãng hàng không Vietjet mở kết nối giữa Việt Nam và Liên bang Nga — một chỉ dấu rõ ràng cho nỗ lực mở rộng giao lưu và du lịch.

Phục hồi du lịch là yếu tố then chốt giúp gia tăng giao thương: số liệu tổng quan do đại diện ngoại giao công bố cho thấy lượng khách Nga tới Việt Nam và ngược lại đã tăng trưởng mạnh trong hai năm gần đây, góp phần kéo theo dòng đầu tư, dịch vụ và hợp tác địa phương.

Số liệu thương mại và du lịch tạo bối cảnh thực tiễn

Theo thông tin công khai từ phía Đại sứ quán và các cơ quan liên quan, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 4,77 tỷ USD trong năm 2025, và 7 tháng đầu năm nay đạt khoảng 3,24 tỷ USD. Con số này phản ánh xu hướng hồi phục và mở rộng trao đổi hàng hoá song phương.

Về du lịch, lượng khách Nga đến Việt Nam năm 2025 đạt trên 690.000 lượt; 7 tháng đầu năm 2026 đã vượt 863.000 lượt, tương ứng mức tăng khoảng 174% so cùng kỳ năm trước và hơn gấp đôi so với thời kỳ trước đại dịch. Lượng du khách Việt đến Nga cũng tăng, với con số 6 tháng đầu năm tăng hơn 20% so cùng kỳ.

Văn hoá, giáo dục và cộng đồng — nhân tố mềm

Bên cạnh hợp tác kinh tế — kỹ thuật, các hoạt động giao lưu văn hoá, giáo dục và khoa học xã hội được nhấn mạnh là phần quan trọng trong việc làm sâu sắc quan hệ hai nước. Nội dung gồm phổ biến giảng dạy tiếng Việt và tiếng Nga, trao đổi sinh viên và giảng viên, hợp tác điện ảnh, tổ chức lễ hội văn hóa và tăng cường hoạt động của hội hữu nghị hai bên.

Một ví dụ nổi bật là Lễ hội Văn hóa Việt Nam được tổ chức tại Quảng trường Đỏ vào tháng 7/2025, ghi nhận hàng triệu lượt khách tham quan, tạo sức lan toả mạnh mẽ cho hình ảnh văn hoá Việt Nam tại Liên bang Nga.

Điểm cần lưu ý trong tiến trình hợp tác

Dù có nhiều dư địa, quá trình triển khai các dự án lớn đòi hỏi quản trị rủi ro chặt chẽ — từ đánh giá tài chính, môi trường, an ninh đến năng lực thực hiện của doanh nghiệp. Các cuộc đối thoại cấp cao được kỳ vọng giải quyết những trở ngại về pháp lý, tạo cơ chế bảo đảm cho đầu tư và kết nối hạ tầng song phương.

Về mặt hậu cần và an ninh, khi tổ chức hoạt động ở cấp Nhà nước, việc theo dõi các điều kiện thời tiết và rủi ro thiên tai cũng là yếu tố cần được cân nhắc trong phương án triển khai sự kiện và di chuyển đoàn, nhất là vào những thời điểm có điều kiện khí tượng biến động; độc giả có thể tham khảo các khuyến cáo thời tiết chuyên sâu như Mưa dông kéo dài ở miền Bắc để hiểu hơn về tác động của mùa mưa tới kế hoạch tổ chức sự kiện lớn.

Những điều cần theo dõi sau chuyến thăm

Diễn biến tiếp theo đáng chú ý sẽ là các thỏa thuận cụ thể (nếu có) về dự án năng lượng, các biên bản ghi nhớ trong khoa học-công nghệ, cũng như lộ trình thực hiện các kết nối giao thương và hàng không mới. Thành công lâu dài phụ thuộc vào việc đưa các cam kết chính trị thành các dự án khả thi, có lộ trình rõ ràng và giám sát thực hiện.

Hỏi đáp ngắn

Chuyến thăm kéo dài bao lâu?

Theo thông tin công bố, chuyến thăm cấp Nhà nước diễn ra trong ba ngày, từ 7 đến 9/9.

Những lĩnh vực nào được ưu tiên?

Ưu tiên bao gồm năng lượng (dầu khí, điện hạt nhân), khoa học-công nghệ, thương mại-đầu tư, kết nối giao thông và các chương trình giáo dục — văn hoá.

Tiền đề hợp tác dựa trên lịch sử bao lâu?

Quan hệ hai nước được xây dựng và vun đắp trong hơn 75 năm, với nhiều cơ chế đối thoại và kênh hợp tác khác nhau.

Nền tảng mới để phát triển hợp tác thương mại và đầu tư Việt Nam-Liên bang Nga

Theo Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko, chuyến thăm cấp Nhà nước sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Nga tạo động lực mới cho hợp tác song phương giữa hai nước.

Kết luận ngắn: Chuyến thăm từ 7–9/9 là cơ hội để biến những cam kết chính trị thành các dự án cụ thể, đặc biệt trong năng lượng, khoa học – công nghệ và kết nối giao thương. Thành công sẽ được đo bằng các thỏa thuận triển khai sau chuyến đi và khả năng chuyển đổi cam kết thành tác động thực tế cho cả hai nền kinh tế.