Bệnh viện Bạch Mai và bài học kiểm soát nhiễm khuẩn được vinh danh tại HMA Awards 2026

Khi một sáng kiến y tế địa phương được ghi nhận ở tầm khu vực, điều đó không chỉ là niềm tự hào cho đơn vị thực hiện mà còn là tín hiệu về giá trị ứng dụng trong thực tế lâm sàng. Bệnh viện Bạch Mai vừa nhận giải Excellence Award ở hạng mục Infection Control Excellence tại lễ trao giải Hospital Management Asia (HMA) Awards 2026, diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Quản lý Bệnh viện Châu Á lần thứ 25 tại Bangkok. Phần thưởng này xuất phát từ một chương trình can thiệp đồng bộ nhằm giảm nhiễm khuẩn bệnh viện tại một trung tâm điều trị đặc thù của bệnh viện.

Từ thách thức chuyên môn đến một mô hình can thiệp rõ ràng

Dự án đạt giải được triển khai tại Trung tâm Huyết học và Truyền máu của Bệnh viện Bạch Mai. Đơn vị này quản lý 129 giường bệnh và tiếp nhận nhiều bệnh nhân suy giảm miễn dịch nặng, do đó nguy cơ nhiễm khuẩn liên quan chăm sóc y tế (HAI) vốn rất cao. Trước thực trạng tỷ lệ nhiễm khuẩn có xu hướng tăng qua các lần giám sát, nhóm chuyên môn đã triển khai một lộ trình can thiệp có căn cứ dữ liệu và trình tự rõ ràng.

Quy trình can thiệp: phân tích, chuẩn hóa, giám sát

Khởi đầu là một phân tích nguyên nhân gốc rễ (root-cause analysis) để xác định các yếu tố rủi ro chính: tuân thủ vệ sinh tay, thực hành vô khuẩn trong thủ thuật, quản lý vệ sinh môi trường và nguy cơ từ tác động ngoại cảnh như công trình xây dựng xung quanh. Trên cơ sở đó, nhóm đã thiết kế một chuỗi biện pháp đa mô thức, tập trung vào chuẩn hóa quy trình và cơ chế giám sát liên tục.

Quy trình can thiệp được triển khai trong vòng 4 tháng và gồm nhiều điểm then chốt: nâng chuẩn hành vi vệ sinh tay và vệ sinh hô hấp cho cả nhân viên y tế, người bệnh và người nhà; kiểm soát chặt chẽ thao tác trên đường truyền và nút lọ thuốc; sát khuẩn các điểm xâm lấn; đồng thời tái cấu trúc quản lý môi trường buồng bệnh để giảm bụi và ô nhiễm từ khu vực xây dựng liền kề. Một Đội Phản ứng nhanh được thành lập để phối hợp giữa Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, mạng lưới kiểm soát tại các khoa buồng và Khoa Vi sinh, tạo đầu mối triển khai và phản hồi kịp thời.

Kết quả lâm sàng: giảm mạnh tỷ lệ nhiễm khuẩn

Sự đồng bộ giữa chuẩn hóa thực hành và giám sát thời gian thực cho thấy hiệu quả nhanh chóng. Theo báo cáo của nhóm, tỷ lệ nhiễm khuẩn tại Trung tâm giảm từ 3,5% xuống còn 0,3% sau khi áp dụng các biện pháp — tương đương giảm tương đối 91,4%. Các chỉ số tuân thủ quy trình kỹ thuật và vệ sinh cốt lõi cũng được cải thiện và duy trì ở mức tối ưu, phản ánh thay đổi thực chất trong hành vi và thực hành chuyên môn của đội ngũ điều trị.

Những yếu tố quyết định thành công

• Phân tích dữ liệu dịch tễ và lâm sàng làm nền tảng cho can thiệp: không áp dụng biện pháp ngẫu nhiên mà dựa trên bằng chứng.
• Chuẩn hóa thủ thuật và hành vi với tài liệu thực hành cụ thể, dễ giám sát.
• Cơ chế phản hồi theo thời gian thực giúp điều chỉnh nhanh các điểm sai lệch.
• Sự phối hợp liên khoa, đặc biệt giữa Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn và Khoa Vi sinh, tạo mạch thông tin kịp thời.

Tính khả thi, chi phí và triển khai mở rộng

Theo đánh giá nội bộ, mô hình can thiệp được ghi nhận có tính hiệu quả về chi phí và khả năng nhân rộng. Vì vậy, bệnh viện xác định đây có thể là mô hình thí điểm để mở rộng sang các đơn vị khác có nguy cơ HAI cao. Việc nhân rộng sẽ cần tinh chỉnh phù hợp bối cảnh từng khoa, nhưng khung can thiệp — phân tích, can thiệp đa điểm, giám sát — tạo nên một khuôn khổ thực thi rõ ràng.

Lãnh đạo chuyên môn và động lực thay đổi

Trong phát biểu tại lễ trao giải và các cuộc trao đổi nội bộ, Trưởng Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn nhấn mạnh vai trò của việc tìm tận gốc nguyên nhân và xây dựng hệ thống giám sát khép kín thay vì chỉ sửa từng lỗi đơn lẻ. PGS.TS.BS Đào Xuân Cơ, Giám đốc bệnh viện, nhìn nhận giải thưởng là ghi nhận cho nỗ lực chuẩn hóa và nâng cao chất lượng chuyên môn của tập thể, đồng thời là động lực để tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn quốc tế hướng tới an toàn người bệnh.

Ý nghĩa với hệ thống y tế rộng hơn

Thành công của một trung tâm chuyên sâu như vậy đặt ra nhiều bài học cho quản lý bệnh viện nói chung: từ việc sử dụng dữ liệu để định hướng chính sách nội bộ đến tầm quan trọng của hành vi vệ sinh trong mọi mắt xích chăm sóc. Trong bối cảnh các chương trình khám, sàng lọc và can thiệp y tế mở rộng, việc tham khảo tiến độ và khoảng trống về tiếp cận dịch vụ tại các địa phương giúp hoạch định chiến lược phù hợp hơn; một nguồn tham khảo công khai về vấn đề này là TPHCM còn gần 9 triệu người chưa được khám sức khỏe, cung cấp thông tin về phạm vi và tiến độ khám sức khỏe cộng đồng ở một đô thị lớn.

Ngoài ra, các chính sách bao phủ chi trả cho hoạt động khám định kỳ và sàng lọc có thể ảnh hưởng đến khả năng nhân rộng các can thiệp dự phòng trong hệ thống y tế; tìm hiểu lộ trình chi trả là cần thiết khi xem xét mở rộng mô hình can thiệp, xem thêm tại BHYT chi trả khám định kỳ và sàng lọc.

Với đội ngũ y tế, quyền lợi được bảo đảm liên quan đến bảo hiểm y tế ảnh hưởng trực tiếp đến động lực làm việc và khả năng tiếp cận dịch vụ; người lao động cần nắm rõ quyền lợi khi có vấn đề về đóng BHYT, chi tiết về khung pháp lý và thủ tục có thể tham khảo ở bài Chậm, trốn đóng BHYT: quyền lợi người lao động.

Bước tiếp theo và khuyến nghị cho các bệnh viện khác

Những cơ sở y tế muốn bắt chước mô hình này nên cân nhắc các bước sau: thực hiện phân tích nguyên nhân gốc rễ cho vấn đề HAI cụ thể tại đơn vị; xây dựng gói can thiệp đa mô thức phù hợp; thiết lập đội phản ứng nhanh và kênh phối hợp liên khoa; cuối cùng là thiết kế hệ thống giám sát cung cấp phản hồi theo thời gian thực để duy trì thay đổi hành vi.

Bạch Mai đạt dấu mốc 500 ca phẫu thuật hẹp động mạch cảnh, đặt mục tiêu xây dựng ‘Vascular Program’

SKĐS – Bệnh viện Bạch Mai đã thực hiện thành công 500 ca phẫu thuật điều trị hẹp động mạch cảnh, đánh dấu bước tiến trong điều trị và dự phòng đột quỵ. Từ dấu mốc này, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai giao 5 nhiệm vụ chiến lược trong 3 năm tới, hướng tới xây dựng chương trình mạch máu toàn diện…

Câu hỏi thường gặp

1. Dự án đạt giải hướng tới nhóm bệnh nhân nào?

Dự án triển khai tại Trung tâm Huyết học và Truyền máu, nơi điều trị nhiều bệnh nhân suy giảm miễn dịch nặng, do đó nhóm bệnh nhân này là trọng tâm bởi nguy cơ HAI tăng cao.

2. Các can thiệp được thực hiện trong bao lâu?

Khung can thiệp ban đầu được triển khai trong vòng 4 tháng, kết hợp chuẩn hóa quy trình và cơ chế giám sát.

3. Hiệu quả đo bằng chỉ số nào?

Kết quả chính được báo cáo là tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện giảm từ 3,5% xuống 0,3%, cùng với cải thiện các chỉ số tuân thủ kỹ thuật và vệ sinh.

4. Mô hình có thể nhân rộng không?

Theo bệnh viện, mô hình này có tính hiệu quả về chi phí và khả năng áp dụng ở các đơn vị có nguy cơ cao khác, với điều kiện điều chỉnh phù hợp bối cảnh từng khoa.

Kết luận

Giải thưởng tại HMA Awards 2026 là bằng chứng cho thấy phương pháp tiếp cận dựa trên dữ liệu, chuẩn hóa thực hành và cơ chế giám sát liên tục có thể đem lại thay đổi thực chất trong an toàn người bệnh. Với kết quả giảm mạnh tỷ lệ HAI tại một trung tâm chuyên sâu và những bài học từ quá trình thực hiện, kinh nghiệm của Bệnh viện Bạch Mai có thể đóng vai trò mẫu để các bệnh viện khác tham khảo khi thiết kế chương trình kiểm soát nhiễm khuẩn phù hợp với thực tế của mình.