Cải Cách Luật An toàn Thực phẩm: Hướng Đi Mới Để Quản Lý Hiệu Quả

Mới đây, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã chủ trì cuộc họp quan trọng liên quan đến việc thay thế các hoạt động “kiểm nghiệm” hiện tại trong Luật An toàn thực phẩm 2010 bằng cụm từ “thử nghiệm và giám định” trong dự thảo sửa đổi. Cuộc họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối giữa Bộ Y tế và các tỉnh, thành phố.

Định Hình Khái Niệm Mới Cho Hoạt Động Kiểm Tra

Trong buổi làm việc, Thứ trưởng nhấn mạnh rằng sự phân tích và đánh giá mẫu sản phẩm là bản chất của cả “kiểm nghiệm” và “thử nghiệm”. Mục tiêu cốt lõi vẫn là đảm bảo sự phù hợp của sản phẩm với các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Việc lựa chọn thuật ngữ trong luật không chỉ nên rõ ràng mà còn phải thống nhất với pháp luật quốc tế.

Thứ trưởng cũng nêu rõ ba mục đích chính của hoạt động thử nghiệm và kiểm nghiệm, bao gồm:

1. Phục vụ công bố sản phẩm: Doanh nghiệp cần thực hiện thử nghiệm để chứng minh sản phẩm đáp ứng quy chuẩn hoặc tiêu chuẩn đã đăng ký, điều này là điều kiện cần thiết để sản phẩm được phép lưu thông trên thị trường.
2. Kiểm soát chất lượng định kỳ: Các đơn vị có trách nhiệm sẽ thực hiện việc giám sát và khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ sẽ ngay lập tức báo cáo cho cơ quan có thẩm quyền.
3. Hoạt động thanh tra và hậu kiểm: Điều này nhằm đảm bảo việc tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm một cách chặt chẽ, từ đó bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đã yêu cầu các nội dung này cần được ghi rõ và mạch lạc trong dự thảo để phân định rõ ràng nhiệm vụ và cách thức thực hiện từ mỗi hoạt động.

Luật Phải Đồng Bộ Để Tránh Chồng Chéo

Theo Thứ trưởng, việc soạn thảo và hoàn thiện dự thảo cần dựa trên hướng dẫn từ các cấp có thẩm quyền, ưu tiên xây dựng hệ thống bảo đảm an toàn thực phẩm theo chuỗi, thay vì quản lý rời rạc từng giai đoạn. Cũng cần tránh việc quy định lại những nội dung đã có trong các luật khác nếu không thật sự cần thiết, nhằm giảm thiểu sự chồng chéo giữa các văn bản pháp luật.

Đặc biệt, cần làm rõ các thuật ngữ như “giám định” trong dự thảo, đảm bảo sự chính xác và dễ hiểu. Khi có những dấu hiệu bất thường, cơ quan quản lý cần có quyền yêu cầu việc giám định từ bên thứ ba độc lập để kiểm tra tình hình. Điều này cần quy định cụ thể để giảm thiểu tranh cãi và đảm bảo tính khách quan.

Để đạt được sự thống nhất trong các thuật ngữ như “thử nghiệm”, “kiểm nghiệm”, và “giám định”, các đơn vị cần tiếp tục rà soát kỹ lưỡng để chuẩn hóa trong hệ thống pháp luật.

Quản Lý Theo Mức Độ Rủi Ro

Dự thảo cũng tập trung vào nguyên tắc quản lý kiểm tra thực phẩm nhập khẩu dựa trên mức độ rủi ro. Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh rằng không nên kiểm tra tất cả các lô hàng do nguồn lực có hạn. Cần phải phân loại hàng hóa để có biện pháp kiểm tra phù hợp: với hàng hóa có rủi ro thấp, kiểm tra chỉ cần thiết ở mức hồ sơ, trong khi với hàng hóa có rủi ro cao thì phải kiểm tra toàn bộ.

Để đạt được điều này, Thứ trưởng yêu cầu các tiêu chí phân loại rủi ro cần phải được cụ thể hóa trong các quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.

Hiện tại, hệ thống đã thiết lập khoảng 17-18 quy chuẩn về quản lý rủi ro và cần tiếp tục hoàn thiện để có cơ sở áp dụng thống nhất.

Tăng Cường Kiểm Soát An Toàn Thực Phẩm

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải nghiên cứu các điều khoản chuyển tiếp để đảm bảo tính khả thi, đặc biệt trong bối cảnh gia tăng ứng dụng công nghệ số. Mỗi quy định cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về năng lực thực hiện của cơ quan quản lý và doanh nghiệp liên quan để tránh tạo ra các khoảng trống hoặc yêu cầu không thể đáp ứng.

Cuối cùng, việc phân định rạch ròi giữa hàng giả và hàng kém chất lượng cũng cần được xem xét kỹ lưỡng, nhằm đảm bảo rằng việc xử lý vi phạm là công bằng và phù hợp với mức độ nghiêm trọng của hành vi.

Hợp tác giữa Bệnh viện Quân y 175 và UN Women trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng cần được theo dõi và cập nhật để đảm bảo sức khỏe cộng đồng được bảo vệ tốt nhất.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên kết luận rằng dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi cần sớm được hoàn thiện và trình lên Quốc hội, đảm bảo chất lượng và tiến độ công việc.