Đề Xuất Mới Về Tuyển Sinh: Chỉ Thi 2 Môn Toán Và Ngữ Văn Có Thực sự Giảm Tải?

Gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang trong quá trình tiếp thu ý kiến về dự thảo thông tư mới nhằm thay thế quy chế tuyển sinh cấp II và cấp III. Theo nội dung dự thảo, nếu tiến hành thi tuyển vào lớp 10, thí sinh sẽ chỉ cần thi 2 môn: Toán và Ngữ văn.

Trong công văn số 4991/BGDĐT-GDPT, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kêu gọi các sở giáo dục và đào tạo tại Hà Nội, Hải Phòng, và TP.HCM đóng góp ý kiến cho dự thảo này. Cập Nhật Quy Định Mới Về Công Chức Trước Ngày 25/8 Thời Tiết Miền Bắc: Cơn Mưa Đến Ngay Sau Nắng Nóng Nghị định Mới Giúp Tiết Kiệm Giấy Tờ Qua Ứng Dụng VNeID

Theo quy định tại Điều 15 của dự thảo, các kỳ thi tuyển sinh vào trường THPT công lập sẽ chỉ bao gồm 2 môn: Toán và Ngữ văn. Đối với tuyển sinh cấp II, những trường tổ chức thi tuyển sẽ đánh giá qua 2 môn: Toán và Tiếng Việt.

Thời gian làm bài cho môn Ngữ văn dự kiến là 120 phút, trong khi đó môn Toán sẽ có thời gian từ 90 đến 120 phút tùy thuộc vào từng trường. Nếu quy định này được thông qua và ban hành, đây sẽ là một sự thay đổi lớn so với quy chế hiện hành. Hiện tại, theo Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT, kỳ thi gồm 3 môn: Ngữ văn, Toán và một môn tự chọn do sở giáo dục quyết định.

Thầy Nguyễn Văn Quý, một giáo viên luyện thi có nhiều kinh nghiệm tại Hà Nội, cho biết ông đã hỗ trợ phương án chỉ thi 2 môn: Toán và Ngữ văn từ 2 năm trước. Ông phân tích rằng kỳ thi có thể ảnh hưởng lớn đến phương pháp học tập của học sinh. Khi thi lớp 10 yêu cầu 3 môn là Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ, học sinh sẽ dồn sức cho những môn này, điều này dẫn đến tình trạng học lệch. Hậu quả là các em sẽ dành ít thời gian cho khoa học tự nhiên như Vật lý, Hóa học và Sinh học, từ đó tạo ra sự hổng kiến thức và làm giảm chất lượng nguồn nhân lực cho các ngành kỹ thuật và công nghệ.

Ông Quý cũng cho biết rằng, Toán và Tiếng Việt (ở bậc THCS) hay Ngữ văn (ở bậc THPT) đều là những năng lực nền tảng cần thiết cho mọi ngành học. Việc thi 2 môn này cũng đủ để phân loại học sinh nếu đề thi được thiết kế tốt. Thực tế, tại Hà Nội, các kỳ thi vào lớp 10 công lập trước đây cũng chủ yếu sử dụng 2 môn Toán và Ngữ văn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và tính cạnh tranh cao.

Về môn Ngoại ngữ, đây là môn học cần thiết nhưng không nên là môn thi bắt buộc cho tất cả học sinh do sự chênh lệch lớn về điều kiện học tập giữa các vùng miền, có thể dẫn đến việc hình thành cuộc đua đầu tư vào học Ngoại ngữ. Khi trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển, việc dạy Ngoại ngữ nên tập trung vào nền tảng, còn việc học chuyên sâu có thể dựa trên nhu cầu thực tế. Chẳng hạn, trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, mặc dù Ngoại ngữ chỉ là môn tự chọn, vẫn có gần 350.000 thí sinh đăng ký thi.

Thầy Quý cũng đề xuất rằng nếu vẫn có môn thứ ba, nó nên là môn lựa chọn theo nguyện vọng của học sinh như lớp KHTN có thể xét thêm các môn như Lý, Hóa, Sinh; lớp Ngoại ngữ có thể xét thêm môn Ngoại ngữ; và lớp KHXH có thể xét thêm Sử, Địa. Thầy cũng nhấn mạnh rằng các môn Vật lý, Hóa học và Sinh học nên được giảng dạy độc lập ở bậc THCS thay vì ghép tích hợp, để học sinh có nền tảng kiên cố hơn trong các môn học chuyên môn.

Trước sự đề xuất của Bộ GD&ĐT, nhiều phụ huynh và học sinh bày tỏ những lo ngại thực tế trước các thay đổi chính sách giáo dục lớn. Nhiều phụ huynh tỏ ra ủng hộ kế hoạch chỉ thi 2 môn Toán và Ngữ văn để giảm gánh nặng áp lực thi cử cho con cái họ.

Chị Phan Thùy Linh, một phụ huynh có con chuẩn bị lên lớp 9 ở Hà Đông (Hà Nội), chia sẻ rằng kỳ thi vào lớp 10 công lập trong những năm qua luôn tạo ra áp lực căng thẳng cho gia đình. Nỗi lo về môn thi thứ ba thường khiến học sinh phải học cùng lúc nhiều môn. Nếu chỉ cần tập trung vào 2 môn nền tảng, các em sẽ cảm thấy thoải mái hơn và có hướng ôn tập rõ ràng hơn.

Tuy nhiên, không ít bậc phụ huynh và giáo viên tỏ ra băn khoăn về tầm quan trọng của môn Ngoại ngữ. Anh Lê Nhật Nam, một phụ huynh tại Giảng Võ (Hà Nội), cho rằng với tâm lý phổ biến là “thi gì học nấy,” nếu không có Ngoại ngữ trong kỳ thi chuyển cấp, học sinh có thể trở nên lơ là với môn học này. Điều này có thể làm giảm khả năng hội nhập và phát triển ngôn ngữ của các em sau này. Một số học sinh có thế mạnh về Ngoại ngữ cũng lo lắng rằng việc chỉ thi 2 môn sẽ khiến các em mất đi lợi thế.

Nhiều ý kiến cho rằng, quy định tuyển sinh chuyển cấp không nên cứng nhắc. Theo đó, Bộ GD&ĐT có thể ban hành quy chế chung với nhiều khoảng không để các địa phương tự quyết theo điều kiện và đặc thù của từng vùng miền. Đồng thời, ngành giáo dục cũng nên đổi mới việc đánh giá học sinh nhằm giúp học sinh duy trì kiến thức toàn diện mà không bị áp lực thi cử.

Việc lấy ý kiến cho dự thảo hiện vẫn đang tiếp diễn. Dù cuối cùng quy định có ra sao, mong muốn lớn nhất của dư luận và những người liên quan vẫn là một lộ trình rõ ràng, ổn định, giảm thiểu áp lực thi cử không cần thiết, khi vẫn đảm bảo tiêu chí chất lượng đầu vào cho các trường THPT trên toàn quốc.

Hà Nội mở cổng đăng ký lớp 10 công lập bổ sung từ hôm nay

SKĐS – Cánh cửa vào lớp 10 công lập tại Hà Nội rộng mở trở lại với những học sinh từng trượt ở các nguyện vọng trước.